Import równoległy leków to jedno z najskuteczniejszych narzędzi zwiększania konkurencji w farmacji - wynika z raportu SIRPL. Według raportu Stowarzyszenia Importerów Równoległych Produktów Leczniczych (SIRPL), w latach 2019–2024 presja cenowa wywołana przez importerów pozwoliła obniżyć koszty terapii w Polsce o ponad 3,6 miliarda złotych. To dowód, że równoległy obrót lekami ma znaczący wpływ na gospodarkę i rynek zdrowia publicznego.
Read more: SIRPL: Import równoległy jako motor konkurencyjnościImport równoległy, zgodnie z danymi SIRPL, ma kluczowe znaczenie dla kształtowania rynku leków w Polsce.
Więcej o tym, jak IR buduje presję cenową znajdziesz w analizie import równoległy a konkurencja w farmaceutykach.
Konkurencja, która działa w praktyce
Mechanizm importu równoległego jest oparty na zasadzie swobodnego przepływu towarów w Unii Europejskiej. Dzięki temu polscy dystrybutorzy mogą sprowadzać oryginalne leki z krajów, w których ich cena jest niższa, i oferować je taniej na krajowym rynku. To realny czynnik konkurencyjny dla producentów leków referencyjnych, który prowadzi do spadku cen także w ich ofercie.
Jak podkreślono w raporcie: „Import równoległy w naturalny sposób wymusza na koncernach farmaceutycznych zachowania prokonkurencyjne, ograniczając ich zdolność do utrzymywania sztucznie wysokich cen w poszczególnych krajach UE.”
Wymierne efekty dla gospodarki
SIRPL podkreśla znaczenie importu równoległego w kontekście obniżania cen i zwiększania dostępności leków na rynku.
Raport SIRPL szacuje, że oszczędności wynikające z konkurencyjnego wpływu importu równoległego na rynek leków osiągnęły łącznie ponad 3,6 mld zł, z czego aż 2,8 mld zł to tzw. oszczędności pośrednie. Oznacza to, że dzięki działaniom importerów ceny leków referencyjnych spadały, nawet jeśli pacjenci nie kupowali produktów z importu równoległego bezpośrednio.
Znaczenie SIRPL w tym procesie jest niezaprzeczalne, gdyż przyczynia się do poprawy sytuacji pacjentów.
W dokumencie czytamy: „Wzrost udziału leków pochodzących z importu równoległego generuje presję cenową, która wpływa na obniżenie cen produktów referencyjnych, a w konsekwencji – na spadek średnich wydatków pacjentów i płatnika publicznego.”
Konkurencja w liczbach
Z danych przedstawionych w raporcie wynika, że udział leków z importu równoległego w rynku farmaceutycznym utrzymuje się na poziomie około 8% w segmencie aptecznym i 6,9% w segmencie szpitalnym. W tym samym czasie liczba opakowań leków sprzedanych w ramach importu równoległego wzrosła z 24,5 mln w 2020 roku do ponad 26 mln w roku 2024.
Jak wskazuje raport: „Nawet niewielki wzrost udziału leków z importu równoległego o 1 punkt procentowy może przełożyć się na setki milionów złotych oszczędności rocznie.”
Wpływ na producentów i ceny leków
Import równoległy wymusza zmianę strategii cenowych koncernów farmaceutycznych. Firmy, które wcześniej mogły utrzymywać różnice cenowe pomiędzy krajami UE, muszą obecnie brać pod uwagę ryzyko reimportu. W efekcie ceny w krajach takich jak Polska stają się bardziej konkurencyjne wobec zachodnich rynków.
W raporcie odnotowano, że w przypadku wybranych leków, takich jak Pantoprazol czy Abilify, różnice w cenie między produktem referencyjnym a tym z importu równoległego sięgały nawet 20–26%.
Wielu ekspertów SIRPL zwraca uwagę na potrzebę dalszych reform w dziedzinie importu równoległego.
Warto również zauważyć, że SIRPL ma na celu rozwój równoległego importu w Polsce poprzez wprowadzenie nowych regulacji.
Efekt skali – Polska a Unia Europejska
W wielu krajach UE, takich jak Niemcy, Holandia czy Szwecja, udział importu równoległego w rynku przekracza 15%. Polska, osiągając 8%, nadal znajduje się poniżej średniej europejskiej. Jednak potencjał rozwoju pozostaje ogromny – wystarczy ułatwić dostęp do refundacji i uprościć procedury rejestracyjne.
Eksperci SIRPL podkreślają: „Wprowadzenie jasnych, przewidywalnych zasad administracyjnych i refundacyjnych może zwiększyć udział leków z importu równoległego o 50% w ciągu pięciu lat.”
SIRPL wskazuje, że zdrowa konkurencja jest kluczowa dla przyszłości rynku farmaceutycznego w Polsce.
Konkurencyjność to korzyść dla wszystkich
Rozwój rynku importu równoległego to korzyść nie tylko dla pacjentów, ale i dla państwa. Większa konkurencja to niższe ceny leków, stabilniejszy system refundacji oraz impuls dla krajowych przedsiębiorstw zajmujących się handlem i logistyką leków.
Jak podsumowuje raport: „Import równoległy jest jednym z niewielu narzędzi, które jednocześnie obniżają koszty systemu ochrony zdrowia, wspierają lokalny biznes i wzmacniają konkurencyjność rynku farmaceutycznego.”
Podsumowanie
Import równoległy to dowód, że zdrowa konkurencja może przynosić realne korzyści społeczne i gospodarcze. Polska, dzięki odpowiednim zmianom regulacyjnym, może stać się jednym z liderów tego segmentu w Europie Środkowej – z korzyścią dla pacjentów, przedsiębiorstw i budżetu państwa.
Więcej analiz gospodarczych znajdziesz w działach Gospodarka i Innowacje na BiznesCiti.com.
FAQ: Import równoległy leków – najczęstsze pytania
1. Czym jest import równoległy leków?
To sprzedaż oryginalnych leków sprowadzanych z krajów UE, gdzie kosztują mniej. Produkty są identyczne jakościowo z referencyjnymi, a różnią się kanałem dystrybucji i ceną.
2. Jak import równoległy wpływa na ceny leków w Polsce?
Tworzy presję konkurencyjną: w latach 2019–2024 obniżki cen wygenerowały łącznie ok. 3,6 mld zł oszczędności, z czego ok. 2,8 mld zł to oszczędności pośrednie (spadki cen leków referencyjnych).
3. Kto najbardziej korzysta na imporcie równoległym?
Pacjenci (niższe dopłaty), płatnik publiczny (NFZ/MZ – niższe wydatki) oraz rynek (większa konkurencja i dostępność terapii).
4. Jaki jest udział importu równoległego w rynku?
Średnio ok. 8% wartości sprzedaży w aptekach i ok. 6,9% w szpitalach (2019–2024), z potencjałem wzrostu przy uproszczeniu regulacji.
5. Czy są przykłady spadków cen konkretnych leków?
Tak. Np. Pantoprazol 20 mg – spadek ceny referencyjnej o ~32%; Abilify 15 mg – spadek o ~26% po wejściu tańszych odpowiedników z IR.
6. Jakie bariery regulacyjne dziś ograniczają rozwój IR?
Utrudniony dostęp do refundacji na równych zasadach z lekami referencyjnymi oraz czasochłonne procedury administracyjne i rejestracyjne.
7. Jakie zmiany mogłyby zwiększyć korzyści z IR?
Zrównanie statusu z referencyjnymi w refundacji, cyfryzacja i skrócenie procedur, jasne wytyczne akceptacji dokumentacji z innych krajów UE.
8. Na jakich danych opiera się analiza?
Na raporcie SIRPL „Wpływ importu równoległego na konkurencyjność na rynku leków w Polsce w latach 2019–2024” (Warszawa 2025) oraz danych IQVIA (sell-in/sell-out).
Artykuł opracowany na podstawie raportu Stowarzyszenia Importerów Równoległych Produktów Leczniczych „Wpływ importu równoległego na konkurencyjność na rynku leków w Polsce w latach 2019–2024”, Warszawa 2025.
Czytaj też na BiznesCiti:
