Bezpieczeństwo energetyczne Polski to dziś kwestia strategiczna, która wymaga kompleksowego podejścia do transformacji energetycznej. Podczas I Forum Bezpieczeństwa Polski 2026 eksperci dyskutowali o roli odnawialnych źródeł energii, biogazowni, gazu i energetyki jądrowej w budowie odpornego systemu energetycznego. Marszałek senior Sejmu Marek Sawicki ostro skrytykował dotychczasową politykę energetyczną, wskazując na błędy w rozwoju fotowoltaiki i zaniedbania w sektorze biogazowni.
Spis treści
Bezpieczeństwo energetyczne Polski stało się tematem kluczowym I Forum Bezpieczeństwa Polski 2026, które zgromadziło czołowych ekspertów sektora energetycznego. W debacie udział wzięli m.in. marszałek senior Sejmu Marek Sawicki, wiceminister energii Konrad Wojnarowski, zastępca prezesa NFOŚiGW Józef Matysiak oraz przedstawiciele Polskiej Spółki Gazownictwa i Parlamentu Europejskiego.
Rozdziały nagrania
- 00:00 — Powitanie i wprowadzenie do debaty
- 01:04 — Wyzwania transformacji energetycznej i wysokie ceny energii
- 02:26 — Krytyka polityki energetycznej i rola węgla
- 04:31 — Biogazownie jako klucz do autonomii energetycznej
- 08:30 — Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu
- 11:34 — Strategia dla ciepłownictwa i OZE
- 13:20 — Konferencja w Gdańsku i współpraca z Ukrainą
- 18:55 — Perspektywa europejska i niezależność od Rosji
- 22:34 — Zielony Ład - ideologia czy konieczność
- 22:52 — Rola NFOŚiGW w finansowaniu transformacji
- 26:51 — Magazyny energii i wsparcie dla biogazowni
- 33:11 — Gaz i biometan jako stabilizatory systemu energetycznego
- 37:38 Biometan jako źródło bezpieczeństwa energetycznego
- 40:09 Woda jako element bezpieczeństwa państwa
- 43:04 Małe biogazownie i potencjał rolnictwa
- 46:56 Zakończenie debaty
Krytyka obecnej polityki energetycznej i rola biogazowni
Marszałek Marek Sawicki nie oszczędził ostrej krytyki ostatniej dekady budowania miksu energetycznego. Według niego postawienie na fotowoltaikę, która destabilizuje system energetyczny, oraz zablokowanie rozwoju farm wiatrowych przez ustawę odległościową to seria błędów i godzi w bezpieczeństwo energetyczne Polski. Szczególnie mocno podkreślił zaniedbania w sektorze biogazowni. 'Każdy polski powiat może być autonomiczny energetycznie i absolutnie odcięty od energii z węgla' - stwierdził Sawicki, wskazując na potencjał rozproszonej energetyki opartej na biogazie. Jak informuje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, obecnie w Polsce działa zaledwie około 200 biogazowni, podczas gdy w Niemczech jest ich ponad 10 tysięcy.
Strategia rządu: od węgla przez OZE do atomu
Wiceminister Konrad Wojnarowski przedstawił oficjalną strategię rządu, która została ujęta w Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu przyjętym przez Radę Ministrów. Bezpieczeństwo energetyczne Polski opiera się na trzech filarach: odnawialnych źródłach energii, energetyce jądrowej oraz gazie jako paliwie przejściowym. 'Mapa energetyczna polskiej energetyki już jest' - podkreślił minister, wskazując na konkretne cele: pierwszy reaktor jądrowy w Choczewie w 2036 roku, rozwój morskich i lądowych farm wiatrowych oraz inwestycje w magazyny energii. Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska, ponad jedna trzecia energii produkowanej w Polsce pochodzi już z OZE.
Finansowanie transformacji i rola NFOŚiGW
Prezes NFOŚiGW Józef Matysiak zaprezentował skalę wsparcia finansowego dla transformacji energetycznej. Ponad 70% środków Narodowego Funduszu kierowanych jest na obszar energetyki. Tylko na magazyny energii przeznaczono ponad 4 miliardy złotych z funduszu modernizacyjnego, a 3 miliardy na program 'Energia dla wsi'. Jesienią ma ruszyć nabór na 400 milionów złotych dla biogazowni, a w przyszłym roku planowany jest kolejny program. 'Odrabiamy wielkie zapóźnienia w transformacji energetycznej' - przyznał Matysiak, wskazując na konieczność współpracy sektora publicznego z bankami komercyjnymi.
Gaz jako paliwo przejściowe i biometan
Dyrektor Remigiusz Adamiak z Polskiej Spółki Gazownictwa podkreślił kluczową rolę gazu w stabilizacji systemu energetycznego opartego na OZE. 'Gaz jest potrzebny po to, żeby zrównoważyć OZE, żeby pomóc instalacjom odnawialnym' - wyjaśnił. Szczególny nacisk położył na rozwój biometanu jako bezpiecznego, rozproszonego źródła energii. Według KPIK do 2030 roku do sieci ma trafiać 400 milionów metrów sześciennych biometanu, a do 2035 roku nawet 1,6 miliarda. Polska dołączyła właśnie do grona krajów z działającą biometanownią, a w ciągu trzech lat liczba takich instalacji ma wzrosnąć do 100.
Podsumowanie
Chcę powiedzieć, że era węgla w energetyce nie skończy się dlatego, że węgla zabraknie, bo on będzie jeszcze długo. Tylko skończy się dlatego, że będą inne źródła pozyskiwania energii.
— Marek Sawicki (02:45)
Każdy polski powiat może być autonomiczny energetycznie i absolutnie odcięty od energii z węgla. Każdy powiat i to wystarczy kilka dobrych biogazowni, wiatraków i fotowoltaika.
— Marek Sawicki (05:11)
Mapa energetyczna polskiej energetyki już jest i ona została nie dalej jak dwa tygodnie temu przyjęta przez Radę Ministrów. To krajowy plan na rzecz energii i klimatu.
— Konrad Wojnarowski (08:42)
Dzisiaj w dobie zagrożeń również tych militarnych i tylko energetycznych ważna jest dywersyfikacja źródeł energii i pewnie na żadne z tych źródeł nie można się obrażać przynajmniej do pewnego momentu.
— Konrad Wojnarowski (09:26)
Ponad 70% środków Narodowego Funduszu jest kierowanych na obszar transformacji energetycznej. Ponad 4 miliardy z funduszu modernizacyjnego dedykowane dla magazynów średnich i dużych.
— Józef Matysiak (23:35)
Gaz jest potrzebny po to, żeby zrównoważyć OZE, żeby pomóc instalacjom odnawialnym. To jest bezpieczeństwo. I drugi element to jest biometan.
— Remigiusz Adamiak (37:26)
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są główne filary bezpieczeństwa energetycznego Polski?
Bezpieczeństwo energetyczne Polski opiera się na trzech filarach: odnawialnych źródłach energii (wiatraki, fotowoltaika, biogazownie), energetyce jądrowej (pierwszy reaktor w 2036 roku) oraz gazie jako paliwie przejściowym. Kluczowa jest również modernizacja sieci elektroenergetycznych i budowa magazynów energii.
Dlaczego biogazownie sąważne dla bezpieczeństwa energetycznego?
Biogazownie zapewniają rozproszoną produkcję energii, co zwiększa odporność systemu na zagrożenia zewnętrzne. Pracują przez 8000 godzin rocznie (w porównaniu do 1000 godzin fotowoltaiki), wykorzystują odpady rolnicze i mogą uniezależnić energetycznie pojedyncze powiaty. W Polsce jest zaledwie około 200 biogazowni, podczas gdy w Niemczech ponad 10 tysięcy.
Jakie błędy popełniono w polskiej polityce energetycznej ostatnich lat?
Według marszałka Marka Sawickiego główne błędy to: nadmierne postawienie na fotowoltaikę, która destabilizuje system energetyczny, zablokowanie rozwoju farm wiatrowych ustawą odległościową oraz całkowite zaniedbanie sektora biogazowni i rozproszonej energetyki opartej na produktach odpadowych.
Ile środków przeznacza się na transformację energetyczną w Polsce?
NFOŚiGW kieruje ponad 70% swoich środków na transformację energetyczną. Na magazyny energii przeznaczono ponad 4 miliardy złotych, 3 miliardy na program Energia dla wsi, a jesienią ruszy nabór na 400 milionów dla biogazowni. Dodatkowo 3 miliardy trafiło do operatorów na modernizację sieci na terenach wiejskich.
Jaka jest rola gazu w polskiej transformacji energetycznej?
Gaz pełni rolę paliwa przejściowego, które stabilizuje system energetyczny oparty na zmiennych źródłach OZE. Polska ma ambicję stać się hubem gazowym dla Europy Środkowo-Wschodniej. Do 2030 roku do sieci ma trafiać 400 mln m³ biometanu rocznie, a do 2035 roku nawet 1,6 mld m³.
Czy Polska powinna wrócić do importu energii z Rosji po wojnie?
Nie - eksperci są zgodni, że całą strategię transformacji energetycznej oparto na uniezależnieniu się od rosyjskich surowców. Według europosła Michała Szczerby Rosja pod obecnym reżimem nie może być wiarygodnym partnerem energetycznym dla Polski i Unii Europejskiej.
