Wielkie inwestycje infrastrukturalne w Polsce wchodzą w fazę, która może trwale zmienić krajobraz gospodarczy kraju. Debata „Wielkie programy infrastrukturalne" na katowickim Europejskim Kongresie Gospodarczym pokazała jednak, że między ambicjami a realizacją wciąż stoi mur biurokratycznych barier i niedoskonałych procedur.
Spis treści
Polska stoi przed historyczną szansą na wykonanie bezprecedensowego skoku infrastrukturalnego. Warunkiem powodzenia jest totalna zmiana podejścia do procesów inwestycyjnych — odbiurokratyzowanie, uproszczenie procedur i realna współpraca między administracją, politykami i biznesem. Jak opisuje portal Salon24, debata na EKG ujawniła, że potencjał dokonania „tygrysiego skoku" jest ogromny, ale nadal istnieje ryzyko stagnacji — przypominającej operową scenę, w której bohaterowie śpiewają o biegu, nie ruszając się z miejsca.
Na rozwój infrastruktury transportowej dostępne są ogromne środki finansowe, a firmy budowlane specjalizujące się w projektach infrastrukturalnych deklarują gotowość do ich realizacji. Efektywne wykorzystanie tych zasobów wymaga jednak ścisłej współpracy między podmiotami, które na co dzień ze sobą konkurują.
Wielkie inwestycje infrastrukturalne - współpraca jako fundament
Wojciech Trojanowski, członek zarządu Strabag Polska, wskazał, że obecny moment stanowi niepowtarzalną szansę na to, aby w perspektywie najbliższych lat zasadniczo zmienić wygląd Polski oraz jej infrastruktury — drogowej, kolejowej i lotniskowej. Podkreślił, że skala możliwości jest bezprecedensowa i pozwala na kompleksowe domknięcie systemu infrastrukturalnego, obejmującego również obszary energetyki, przesyłu i produkcji energii.
Realizacja tych inwestycji może przełożyć się na poprawę jakości życia w Polsce, zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej kraju oraz wzrost konkurencyjności gospodarki. Kluczowe jest przemyślane wykorzystanie dostępnych środków — nie tylko ich wydanie, lecz także zapewnienie trwałości infrastruktury.Wojciech Trojanowski, członek zarządu Strabag Polska
👤 Wojciech Trojanowski
Członek zarządu Strabag Polska — jednej z największych firm budowlanych działających w Polsce. Na EKG podkreślał konieczność partnerskiej współpracy administracji, inwestorów i wykonawców jako warunku sukcesu wielkich programów infrastrukturalnych.
W ocenie Trojanowskiego wszystkie strony procesu inwestycyjnego — administracja publiczna, inwestorzy i wykonawcy — powinny działać wspólnie i w jednym kierunku, jako partnerzy zaangażowani w sprawną realizację projektów. To wyzwanie podkreślał szczególnie mocno, biorąc pod uwagę, że firmy te na co dzień ze sobą konkurują o te same kontrakty.
Wszystkie strony procesu inwestycyjnego — administracja publiczna, inwestorzy i wykonawcy — powinny działać wspólnie i w jednym kierunku, jako partnerzy zaangażowani w sprawną realizację projektów infrastrukturalnych. Stawką jest nie tylko wydanie pieniędzy, ale trwałość tego, co zbudujemy.Wojciech Trojanowski, członek zarządu Strabag Polska
Polskie drogi były przez wieki synonimem fatalnej infrastruktury i przykładem niedowładów organizacyjnych. Nie bez powodu Napoleon kąśliwie określił polskie błoto jako „piąty żywioł" — obok ziemi, wody, powietrza i ognia. Dziś programy infrastrukturalne w Polsce mają szansę to zmienić, ale historia uczy ostrożności — w przeszłości bezwład biurokracji i gordyjski węzeł sprzecznych przepisów nieraz wysadzały w powietrze najbardziej ambitne plany.
Minister infrastruktury zapowiada deregulację budownictwa
Przed debatą głos zabrał minister infrastruktury Dariusz Klimczak. Podkreślił znaczący wzrost budżetu resortu oraz konieczność zmian legislacyjnych i poprawy sprawności operacyjnej państwa. Zapowiedział działania deregulacyjne w budownictwie, zmiany w zamówieniach publicznych oraz usprawnienie funkcjonowania Krajowej Izby Odwoławczej.
📅 Europejski Kongres Gospodarczy (EKG) — Katowice 2025
Jedno z największych wydarzeń biznesowych w Europie Środkowej. Panel „Wielkie programy infrastrukturalne" zgromadził przedstawicieli administracji rządowej, spółek portowych, lotniczych, kolejowych i firm budowlanych.
Istotnym elementem rządowej strategii ma być także rozwój kolei dużych prędkości. Minister zaznaczył, że Polska już teraz jest ogromnym placem budowy i pozostanie nim w kolejnych latach, co daje stabilne perspektywy dla branży budowlanej. To zapowiedzi, które sektor przyjmuje z umiarkowanym optymizmem — warunkiem ich realizacji jest jednak realne przyspieszenie procedur.
Marcin Danił z Polskich Portów Lotniczych zwrócił uwagę na konieczność modernizacji Lotniska Chopina, która ma znacząco zwiększyć jego przepustowość. Podkreślił duży wpływ branży lotniczej na gospodarkę oraz gotowość spółki do finansowania dużych projektów. W jego ocenie kluczową barierą pozostaje przewlekłość procedur administracyjnych — konieczne jest wprowadzenie przyspieszonego trybu wydawania decyzji, który umożliwi sprawniejsze przechodzenie od przygotowań do realizacji inwestycji.
Elektrownia jądrowa na Pomorzu — skok kompetencyjny dla polskich firm
Ed Gore z Bechtel Corporation przedstawił projekt budowy elektrowni jądrowej na Pomorzu jako szansę na rozwój czystej energetyki oraz stworzenie tysięcy miejsc pracy. Udział polskich firm w tym przedsięwzięciu ma pozwolić im zdobyć doświadczenie i referencje otwierające drogę na rynki zagraniczne.
W Stanach Zjednoczonych oraz w Kazachstanie stworzyliśmy konkurencję. Były firmy, które z nami współpracowały jako poddostawcy, jako podwykonawcy, później partnerzy, a w końcu zaczęły z nami konkurować.Ed Gore, Bechtel Corporation
📖 Local content w zamówieniach publicznych
Zasada promująca udział krajowych firm i zasobów w realizacji dużych projektów infrastrukturalnych. W Polsce definicja i zakres local content pozostają przedmiotem kontrowersji — uczestnicy debaty na EKG różnili się co do tego, czy kluczowe są formalne referencje, czy realne kompetencje firm działających w kraju.
To argument, który przemawia za otwartością na wielkie programy infrastrukturalne — nie tylko budują one fizyczną infrastrukturę, ale również kompetencje i zdolności eksportowe polskiego przemysłu. Model sprawdzony przez Bechtel w innych krajach pokazuje, że lokalne firmy mogą ewoluować od podwykonawców do globalnych konkurentów.
Bariery administracyjne — największe zagrożenie dla inwestycji
Artur Popko z Budimeksu wskazał, że przy rosnącej skali inwestycji największym wyzwaniem staje się planowanie oraz przewidywalność procesów. Bariery administracyjne i niedoskonałości systemu odwołań w KIO wydłużają procedury przetargowe, co podważa harmonogramy nawet najlepiej zaplanowanych projektów.
Popko zaapelował o patrzenie na wielkie inwestycje infrastrukturalne przez pryzmat jakości i spójności — od projektu przez realizację po utrzymanie — co zdefiniował jako prawdziwy local content. Kompleksowe podejście do cyklu życia infrastruktury jest warunkiem, by wydane środki nie okazały się zmarnowane po kilku latach od oddania obiektu do użytku.
Paweł Woźniak z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zapowiedział, że w ciągu dekady sieć dróg szybkiego ruchu w Polsce zostanie ukończona. Jednocześnie przyznał, że największym wyzwaniem pozostaje wydłużony czas uzyskiwania decyzji administracyjnych.
Na pewno wzmocnienia wymaga administracja wydająca ZRID-y, decyzje środowiskowe czy pozwolenia wodnoprawne, gdyż ten asortyment spraw tak naprawdę zabiera kluczową część całego cyklu inwestycji.Paweł Woźniak, GDDKiA
Porty, kolej i strategia na dekady
Stefan Rudnik z Portu Gdańsk zaakcentował ogromny wkład portu w dochody budżetu państwa oraz znaczenie projektów poprawiających dostępność transportową. Kluczowym projektem jest „Kolej na porty" — alternatywne połączenie kolejowe, które ma powstać w ciągu 8 lat. Rudnik podkreślił znaczenie budowania kompetencji wewnętrznych inżynierów kontraktu, co pozwala na sprawniejszą realizację zadań niż w modelu opartym na podmiotach zewnętrznych.
Piotr Wyborski z PKP Polskich Linii Kolejowych wymienił kluczowe projekty kolejowe: modernizację Centralnej Magistrali Kolejowej do 250 km/h, projekt Podłęże–Piekiełko oraz poprawę dostępu do portów. Podkreślił, że długotrwałe procedury środowiskowe stanowią istotne zagrożenie dla terminowej realizacji projektów i utrzymania finansowania.
Kolej zamiast TIR-ów — recepta na odkorkowanie autostrad
Marita Szustak, prezes zarządu Izby Gospodarczej Transportu Lądowego i prezes Track Tec Construction, podkreślała wagę stabilnego finansowania kolei poprzez Fundusz Kolejowy, co pozwoliłoby uniezależnić programy infrastrukturalne w Polsce od cykli unijnych.
Jednocześnie wyraziła rozczarowanie kierunkiem dyskusji o local content. Jej zdaniem jest to przejaw „wojny polsko-polskiej i dyskusji o procencie cukru w cukrze". Zamiast spierać się o definicje, należy tworzyć warunki przetargowe zapewniające równą i uczciwą konkurencję, oceniając firmy nie przez pryzmat formalnych referencji, lecz przede wszystkim realnych zasobów i kompetencji.
Szustak wskazała, że przyszłe centra logistyczne powinny być lokalizowane przy bocznicach kolejowych jeszcze przed uzyskaniem decyzji lokalizacyjnych. Takie rozwiązanie sprzyjałoby przenoszeniu transportu towarów na kolej, co odciążyłoby drogi szybkiego ruchu i autostrady od TIR-ów. To propozycja, która łączy infrastrukturę transportową z polityką przestrzenną i logistyczną.
Stawką wszystkich omawianych programów jest nie tylko modernizacja dróg i torów. Chodzi o podwyższenie konkurencyjności całej gospodarki, uruchomienie na zasadzie naczyń połączonych wielu branż i — co podkreślali uczestnicy debaty — stopniową likwidację wykluczenia transportowego, które obejmuje ponad 10 mln mieszkańców Polski.
Tygrysi skok czy scenariusz operowy?
Pieniądze są, poważne firmy są, decydenci wykazują wolę zmian. Jednak bezwład biurokracji, gordyjski węzeł sprzecznych przepisów i zawirowania polityczne nieraz okazywały się miną, na której wylatywały najbardziej ambitne projekty. Najbliższe lata pokażą, czy Polska wykona skok infrastrukturalny na miarę tygrysiego odbicia, czy raczej odegra scenę z opery „Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale", w której nieruchoma grupa postaci śpiewa: „Ach, biegnijmy, pędźmy, skaczmy, / Wzajem sobie przebaczmy!"
Debata na EKG potwierdziła jedno — wszystkie strony procesu inwestycyjnego rozumieją skalę szansy. Pytanie, czy systemowe bariery administracyjne zostaną rozmontowane wystarczająco szybko, by wielkie inwestycje infrastrukturalne nie utknęły na etapie kolejnych odwołań, decyzji środowiskowych i przetargowych sporów.
Zobacz także
Najczęściej zadawane pytania o wielkie programy infrastrukturalne w Polsce
Jakie wielkie inwestycje infrastrukturalne planuje Polska w najbliższej dekadzie?
Według zapowiedzi przedstawionych na Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach, Polska planuje ukończenie sieci dróg szybkiego ruchu, modernizację Centralnej Magistrali Kolejowej do 250 km/h, budowę kolei dużych prędkości, modernizację Lotniska Chopina, budowę elektrowni jądrowej na Pomorzu oraz rozwój infrastruktury portowej, w tym projektu „Kolej na porty" w Gdańsku.
Co stanowi największą barierę dla realizacji programów infrastrukturalnych w Polsce?
Uczestnicy debaty na EKG zgodnie wskazywali, że największą barierą są przewlekłe procedury administracyjne — przede wszystkim uzyskiwanie decyzji środowiskowych, ZRID-ów i pozwoleń wodnoprawnych. Dodatkowo niedoskonałości systemu odwołań w Krajowej Izbie Odwoławczej wydłużają procedury przetargowe i opóźniają rozpoczęcie budów.
Czym jest local content w kontekście wielkich inwestycji infrastrukturalnych?
Local content to zasada promująca udział krajowych firm i zasobów w dużych projektach. W debacie na EKG pojawiły się rozbieżne stanowiska — część uczestników postulowała ocenę firm przez pryzmat realnych kompetencji, a nie formalnych referencji, zaś inni akcentowali potrzebę kompleksowego podejścia obejmującego projektowanie, realizację i utrzymanie infrastruktury.
Ile osób w Polsce dotkniętych jest wykluczeniem transportowym?
Według danych przywołanych podczas debaty na Europejskim Kongresie Gospodarczym, wykluczenie transportowe w Polsce obejmuje ponad 10 milionów mieszkańców. Likwidacja tego zjawiska jest jednym z deklarowanych celów wielkich programów infrastrukturalnych.
