- Przygotowanie i dostarczenie podręczników do szkół to wielka operacja logistyczna. Do uczniów musi trafić ponad 34 mln podręczników, ćwiczeń i materiałów edukacyjnych. Dlatego wydawnictwom edukacyjnym zależy, aby nauczyciele dokonali wyboru podręczników przed wakacjami, co da czas na druk i dystrybucję – powiedział dziennikarzom Jarosław Matuszewski, przewodniczący Sekcji Wydawców Edukacyjnych Polskiej Izby Książki.
Dodał, że łącznie 119 podręczników złożyli wydawcy do zatwierdzenia przez MEN do użytku w szkołach. - Mamy dobrą współpracę z ministerstwem edukacji. Liczę więc na to, że zdążymy - powiedział Matuszewski.
Według Sekcji Wydawców Edukacyjnych PIK dzisiejszy podręcznik to coś więcej niż książka, z której uczniowie czerpią wiedzę. Pod tym hasłem kryją się również wszelkie pomoce naukowe, atlasy, zeszyty ćwiczeń czy karty pracy i instrukcje dla nauczycieli. A często również szkolenia dla pedagogów, dotyczące tego, jak najefektywniej wykorzystać otrzymane materiały. Proces powstawania podręcznika jest procesem ciągłym, a bodźcem do powstania kolejnych wydań lub nowych tytułów są często potrzeby nauczycieli i uczniów, zmieniający się świat oraz reformy edukacji i zmiany w podstawie programowej. Cały czas powstają nowe publikacje, inne są uzupełniane lub odpowiednio zmieniane w zakresie treści czy objętości materiału. Dlatego nowe podstawy programowe mogą zostać płynnie uwzględnione w procesie powstawania publikacji. Dzięki temu wydawnictwa edukacyjne mogą jak najszybciej przekazać do oceny MEN nowe wartościowe podręczniki.
W tym samym czasie, w szkołach pojawiają się pilotażowe wersje podręczników, nad którymi prace jeszcze trwają. Ten etap ma na celu zebranie opinii nauczycieli, wyłapanie ewentualnych błędów, wprowadzenie poprawek oraz przedstawienie nauczycielom oferty konkretnych wydawnictw.
Wartość dydaktyczna podręczników oraz ich efektywność w całym procesie edukacji rodzi się ze współpracy specjalistów z wielu dziedzin. Tworzenie wartościowych publikacji wymaga ciągłej pracy wydawnictw i współpracujących z nimi ekspertów. Wydawnictwa stale tworzą nowe koncepcje podręczników i ich poszczególnych rozdziałów czy ćwiczeń, a także badają ich efektywność na różnych grupach docelowych. Dzięki ciągłej pracy nad jakością swoich publikacji wydawnictwa są w stanie szybko zareagować m.in. na zapotrzebowania nauczycieli czy zmiany programowe MEN.
Do powstania podręcznika, potrzebny jest autor lub kilku autorów, a dodatkowo zespół redaktorów w wydawnictwie, który przygotowuje koncepcję przyszłej publikacji. Obecnie autorzy to równocześnie eksperci z danych dziedzin mający również odpowiednią wiedzę z zakresu propedeutyki, czyli ludzie wiedzący w jaki sposób przekazywać wiedzę, znający najnowsze i wytyczne trendy w dziedzinie nauczania.
Podręcznik po etapie wstępnych badań otrzymuje formę tzw. prototypu, na podstawie, którego przygotowuje się jego finalną zawartość merytoryczną, czyli redagowanie językowe tekstu autorskiego, przygotowanie projektu graficznego, dobór elementów wizualnych. Następnie przechodzi przez kilka technicznych etapów typu makietowanie, redakcja poskładniowa czy wytwarzanie zasobów wizualnych typu mapy, fotografie, animacje.
Tak przygotowana publikacja trafia do tzw. badań fokusowych na grupie docelowej, najczęściej są to nauczyciele, ewentualnie uczniowie. Ich wnioski i spostrzeżenia są analizowane przez zespół redaktorów, który nadaje ostateczny kształt podręcznikowi. Na tym również etapie do nauczycieli trafiają pilotażowe wersje podręczników.
Tzw. prototyp podręcznika jest wysyłany do recenzji MEN, które wyznacza trzech recenzentów. Każdy z nich po otrzymaniu tekstu podręcznika ma 30 dni na sporządzenie opinii. W wypadku gdy recenzent ma uwagi do podręcznika, wydawnictwo go poprawia oraz wysyła ponownie podręcznik do recenzenta, a ten ma 14 dni na sporządzenie opinii końcowej.
Po pozytywnym zakończeniu tego etapu podręcznik zostaje poddany procedurze dopuszczenia do użytku szkolnego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, która kończy się otrzymaniem numeru dopuszczenia. Procedura ta dotyczy jedynie podręcznika, nie są nią objęte inne materiały okołopodręcznikowe
Dwa wakacyjne miesiące to dla wydawnictw edukacyjnych okres druku podręczników oraz ich dystrybucji do szkół. Dostarczenie ponad 34 mln sztuk książek i ćwiczeń jest olbrzymim przedsięwzięciem logistycznym.
