84% Polaków przekłada życiowe decyzje z powodu swoich obaw o finansową przyszłość. Ze względu na bieżącą sytuację finansową Polacy odkładają decyzje o ślubie, założeniu rodziny, kupnie nieruchomości, zaciągnięciu kredytu i większych wydatkach w perspektywie kolejnych pięć lat.
Według badania przeprowadzonego przez Ipsos MORI na zlecenie grupy ubezpieczeniowej Genworth, cztery piąte Polaków powstrzymuje się od wydatków w obawie o swoją finansową przyszłość. Gdy krucho z pieniędzmi, konieczne staje się nadawanie wydatkom właściwych priorytetów, ale to, co zwykło się uznawać za priorytetowe – kupno mieszkania, ślub, założenie rodziny – wielu Polaków odkłada na lepsze czasy.
Na trudności związane z realizacją życiowych planów wskazują nie tylko osoby wkraczające w samodzielność, ale generalnie wszyscy ankietowani. Łącznie 44% respondentów w wieku 16-60 lat chciałoby nabyć nieruchomość, ale są przekonani, że nie będą mogli sobie na to pozwolić.
Od roku 2008, uznawanego za początek globalnego kryzysu finansowego, wzrost gospodarczy w Polsce jest wyższy niż w innych krajach Europy. Relatywnie dobra kondycja ekonomiczna naszego kraju nie znajduje jednak odzwierciedlenia w nastrojach konsumentów. Z badania wynika, że 40% Polaków uważa, że jest obecnie w gorszej sytuacji materialnej niż rok temu, 24% sądzi, że ich sytuacja się polepszyła, a 35% nie odczuło zmian.
Mimo symptomów stopniowego ożywienia w gospodarce, trudno spodziewać się natychmiastowego spadku bezrobocia lub dynamicznego wzrostu płac i wydatków konsumenckich. OECD podniosło niedawno prognozy dotyczące polskiego PKB na bieżący i przyszły rok do odpowiednio 1,4% i 2,7% (z ogłaszanych poprzednio odpowiednio 0,8% i 2,2%). Poprawa nastrojów wśród konsumentów, jeśli także nadejdzie to raczej stopniowo, wraz ze zdyskontowaniem zmian ekonomicznych przez firmy i gospodarstwa domowe. Na poczucie bezpieczeństwa finansowego składa się wiele czynników, m.in. zdolność regulowania bieżących płatności, która w dużej mierze oparta jest na stabilnej pracy i osiąganych dzięki niej dochodach.
Obecnie niemal co piąte gospodarstwo domowe w Polsce (22%) nie byłoby w stanie regulować swoich zobowiązań finansowych (spłacać rat kredytu hipotecznego/uiszczać czynszu, płacić rachunków czy kupować żywności), gdyby pracę straciła osoba będąca głównym żywicielem rodziny. Kolejne 19% byłoby w tej sytuacji w stanie regulować swoje zobowiązania zaledwie przez jeden miesiąc. Prawie 90% populacji nie posiada ubezpieczenia, z którego mogłaby skorzystać w celu regulowania zaciągniętych zobowiązań (rat kredytu hipotecznego, pożyczek, kart kredytowych, debetu na rachunku), gdyby główny żywiciel rodziny utracił zdolność do pracy. Mimo tak dużego ryzyka związanego z utratą źródła utrzymania w związku z nagłym brakiem pracy lub chorobą, niemal 1/4 populacji (24%) nie ma również żadnej spośród wymienionych form ubezpieczenia: ubezpieczenia spłaty zobowiązań czy polisy na życie wypłacanych w przypadku śmierci osoby ubezpieczonej lub jej partnera, ubezpieczenia NNW wypłacanego w razie wypadku, ani ubezpieczenia dotyczącego zachorowania, obejmującego diagnozę poważnej lub śmiertelnej choroby, np. nowotworu.
- Posiadanie domu, założenie rodziny i osiągnięcie bezpieczeństwa finansowego jest naturalnym dążeniem Polaków. Nie różnimy się w tym od naszych europejskich sąsiadów, ale jak wskazuje choćby ostatnia edycja Indeksu Genworth 2012, jesteśmy znacznie większymi pesymistami – aż 93% respondentów deklarowało brak wiary w poprawę sytuacji finansowej w przyszłości, a w Europie jedynie Włosi, Portugalczycy i Grecy wyrażali większe od nas obawy. Ostrożnie podchodzimy do podejmowania ważnych decyzji z powodu obaw o naszą finansową przyszłość. Filarem bezpieczeństwa wciąż pozostaje stabilna praca – powiedziała Aneta Podyma, dyrektor zarządzający Genworth w Polsce.
Wg prof. Cezarego Wójcika ze Szkoły Głównej Handlowej spowolnienie gospodarcze obserwowane w Polsce na przełomie 2012 i 2013 roku było porównywalne do tego z przełomu 2009 i 2010 roku, chociaż sytuacja w gospodarce światowej była nieporównywalnie lepsza. Sugeruje to relatywne pogorszenie się krajowych czynników wzrostu, co może mieć znaczenie w przyszłości, zwłaszcza gdyby na świecie ponownie pojawiły się trudności gospodarcze. Patrząc w przyszłość stabilizacja wzrostu gospodarczego na poziomie 2-3% dla takiej gospodarki jak Polska może nadal powodować napięcia na rynku pracy. Przyszły wzrost gospodarczy w dużej mierze uzależniony będzie od sytuacji zewnętrznej. Badanie Genworth Consumer Focus odzwierciedla i potwierdza powyższe trendy. Należy jednak uwzględnić jednorazowy charakter danych.
