Biznes 8 min lektury executive

Koniec wejścia w estoński CIT w trakcie roku. Grudzień ostatnim oknem, ale druk 3137 daje abolicję do 31 stycznia!

Koniec wejścia w estoński CIT w trakcie roku. Grudzień ostatnim oknem, ale druk 3137 daje abolicję do 31 stycznia!
Dyrektor finansowy i główna księgowa analizują sprawozdania podatkowe przed zmianami w estońskim CIT na 2027 r. Fot. Materiały prasowe
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Nowelizacja ustaw podatkowych z druku nr 3137, przekazana 6 listopada 2026 r. do podpisu Prezydenta RP, zamyka od 1 stycznia 2027 r....
  • Wymiar strategiczny i operacyjny: Koniec śródrocznego przejścia: ostatnie okienko dla zarządów zamyka się w grudniu oraz Abolicja sprawozdawcza do 31 stycznia 2027 r. — kto może odzyskać ryczałt?.
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Biznes). Szacowany czas zapoznania: 8 min lektury executive.

Rządowa nowelizacja ustaw o PIT i CIT (druk sejmowy nr 3137, projekt UD116), przekazana 6 listopada 2026 r. do podpisu Prezydenta RP, zamyka jeden z najpopularniejszych mechanizmów optymalizacji wejścia w ryczałt od dochodów spółek. Od 1 stycznia 2027 r. firmy nie przejdą już na estoński CIT w trakcie trwającego roku podatkowego, a fiskus rozszerza definicję ukrytych zysków oraz wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Jednocześnie ustawodawca wprowadził w nowelizacji ważną furtkę ratunkową dla podmiotów, które w minionych latach potknęły się na procedurze sprawozdawczej. Spółki z o.o. i akcyjne, które wybrały estoński CIT śródrocznie, ale straciły do niego prawo z powodu spóźnionych lub wadliwych podpisów pod sprawozdaniem finansowym, otrzymają abolicję — pod warunkiem przekazania poprawnego sprawozdania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej do 31 stycznia 2027 r.

METRYKA REGULACYJNA • CIT & COMPLIANCE

📊 Wskaźniki i ekspozycja na ryzyko (Druk 3137 / Estoński CIT 2027)

1.01.2027
Likwidacja art. 28j ust. 5 ustawy o CIT: brak możliwości wejścia w estoński CIT w trakcie roku podatkowego.
31.01.2027
Ostateczny termin przekazania poprawnego sprawozdania do Szefa KAS w ramach abolicji formalnej.
19% CIT
Utrzymana podstawowa stawka CIT w listopadowych pracach parlamentarnych po odrzuceniu propozycji podwyżki do 22%.
10% / 20%
Efektywna stawka ryczałtu w estońskim CIT przy wypłacie zysku (mały vs duży podatnik), bez ochrony dla ukrytych zysków.

Koniec śródrocznego przejścia: ostatnie okienko dla zarządów zamyka się w grudniu

Dotychczasowy art. 28j ust. 5 ustawy o CIT umożliwiał spółkom wejście w ryczałt od dochodów spółek w dowolnym momencie roku, o ile podatnik zamknął księgi rachunkowe i sporządził sprawozdanie finansowe na dzień poprzedzający zmianę formy opodatkowania. W praktyce to właśnie ten przepis był źródłem masowych sporów z fiskusem — organy podatkowe kwestionowały skuteczność zawiadomienia ZAW-RD, jeśli pod sprawozdaniem brakowało choćby jednego terminowego podpisu członka zarządu lub głównego księgowego.

Nowelizacja z druku nr 3137 uchyla ten tryb od 1 stycznia 2027 r. Oznacza to, że dla spółek stosujących kalendarzowy rok podatkowy grudzień 2026 r. jest ostatnim momentem na domknięcie przekształceń z JDG lub przygotowanie pełnej migracji od pierwszego dnia nowego roku. Równolegle firmy przygotowujące strukturę formalną na przełomie roku muszą pamiętać o równoległym wyścigu z czasem w rejestrach: pisaliśmy już o tym, że od 1 stycznia 2027 r. kończy się okres przejściowy dla nowych kodów PKD 2025 w CEIDG i KRS.

Abolicja sprawozdawcza do 31 stycznia 2027 r. — kto może odzyskać ryczałt?

Największą ulgą dla księgowości i dyrektorów finansowych jest zawarty w ustawie mechanizm sanacyjny. Z perspektywy praktyki kontrolnej KAS w latach 2023–2025 setki spółek wpadały w pułapkę formalną: składały ZAW-RD, rozliczały się jak podatnicy estońskiego CIT, lecz po latach okazywało się, że sprawozdanie śródroczne nie zostało podpisane przez cały zarząd w ustawowym terminie trzech miesięcy. Skutkiem była konieczność korekty rozliczeń wstecz na klasyczny CIT wraz z odsetkami.

Nowe przepisy pozwalają uznać warunek formalny za spełniony, jeżeli podatnik sporządzi prawidłowe sprawozdanie finansowe i przekaże je Szefowi KAS nie później niż do 31 stycznia 2027 r. Zespół CFO oraz biuro rachunkowe powinny natychmiast przeprowadzić audyt dokumentów za lata ubiegłe, w tym weryfikację podpisów elektronicznych w strukturze JPK_SF, ponieważ po tym terminie okno abolicji wygaśnie bezpowrotnie.

Obszar regulacji w estońskim CIT Stan do 31 grudnia 2026 r. Zmiana od 1 stycznia 2027 r. (Druk 3137)
Moment wejścia w ryczałt Od początku roku lub w trakcie roku po zamknięciu ksiąg (art. 28j ust. 5) Wyłącznie od pierwszego dnia nowego roku podatkowego
Błędy podpisu sprawozdania śródrocznego Ryzyko utraty prawa do estońskiego CIT wstecz i zaległości podatkowych Abolicja pod warunkiem wysłania prawidłowego sprawozdania do Szefa KAS do 31.01.2027
Warunek minimalnego zatrudnienia Wątpliwości interpretacyjne przy mieszaniu UoP i umów zlecenia Wyraźne dopuszczenie modelu mieszanego (umowy o pracę + cywilnoprawne)
Wypłaty ze starych zysków i świadczenia Spory o świadczenia pokrywane z zysków wypracowanych przed ryczałtem Doprecyzowanie, że źródło finansowania nie chroni przed podatkiem od ukrytych zysków

Ukryte zyski i model mieszany zatrudnienia: gdzie czai się nowe ryzyko?

W zamian za abolicję i wyraźne zalegalizowanie mieszanego modelu zatrudnienia (do wymaganych progów etatowych dla małego podatnika wliczane będą łącznie umowy o pracę oraz zlecenia objęte oskładkowaniem), ustawodawca zaostrza przepisy o ukrytych zyskach oraz wydatkach niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Kluczowa zmiana polega na przesądzeniu, że kwalifikacja świadczenia na rzecz wspólnika lub podmiotu powiązanego jako ukryty zysk nie zależy od tego, czy zostało ono sfinansowane z zysku wypracowanego już na estońskim CIT, czy jeszcze w okresie opodatkowania klasycznego.

Dla spółek kapitałowych oznacza to konieczność dokładnego przeglądu umów najmu majątku wspólników, pożyczek, wynagrodzeń za usługi doradcze oraz rozliczeń samochodów służbowych. W kontekście obciążeń publicznoprawnych wspólników warto również uwzględnić najnowszą linię orzeczniczą — jak analizowano w serwisie Opinie.Kurier365.pl, Sąd Najwyższy ograniczył ostatnio roszczenia ZUS wobec wspólników większościowych w spółkach z o.o., co jednak nie znosi fiskalnego rygoru w zakresie ukrytych zysków na gruncie ustawy o CIT.

Warto podkreślić, że mimo wcześniejszych zapowiedzi rządowych podniesienia podatku CIT do 22% dla największych korporacji (powyżej 50 mln euro przychodu), listopadowe głosowania w Sejmie utrzymały klasyczną stawkę 19% CIT. Przy jednoczesnym wzroście kosztów finansowania dłużnego i przejściu banków z WIBOR na wskaźnik POLSTR w nowych kredytach firmowych od 2027 r. oraz refinansowaniu miliardowych obligacji korporacyjnych na Catalyst, kalkulacja opłacalności estońskiego CIT wymaga dziś uwzględnienia nie tylko samej stawki podatkowej, ale też kosztów finansowych i reinwestycji zysków.

Kalendarium legislacyjne i wdrożeniowe

22 PAŹDZIERNIKA – 5 LISTOPADA 2026

Finał prac parlamentarnych nad drukiem nr 3137

Sejm uchwala nowelizację ustaw o PIT, CIT i ryczałcie (22.10), Senat wprowadza poprawki (27.10), a 5 listopada 2026 r. Sejm ostatecznie rozstrzyga stanowisko Senatu.

6 LISTOPADA 2026

Przekazanie ustawy do podpisu Prezydenta RP

Po zakończeniu prac w parlamencie akt prawny trafia na biurko głowy państwa, uruchamiając odliczanie przed wejściem przepisów w życie z nowym rokiem podatkowym.

1 STYCZNIA 2027

Wejście w życie nowych zasad estońskiego CIT

Wygaśnięcie art. 28j ust. 5 ustawy o CIT (brak wejścia śródrocznego), wejście modelu mieszanego zatrudnienia i zaostrzonych definicji ukrytych zysków (po podpisie i publikacji w Dz.U.).

31 STYCZNIA 2027

Graniczny termin abolicji sprawozdawczej

Ostateczna data na przekazanie Szefowi KAS prawidłowo podpisanego sprawozdania finansowego przez spółki ratujące prawo do estońskiego CIT za lata ubiegłe.

Kluczowi interesariusze i wpływ na strategię spółek

ORGAN PODATKOWY • NADZÓR

Szef Krajowej Administracji Skarbowej

Odbiorca sprawozdań sanacyjnych w ramach abolicji do 31 stycznia 2027 r. oraz organ nadzorujący kontrole w zakresie ukrytych zysków i wydatków niezwiązanych z działalnością.

PROCES LEGISLACYJNY • USTAWODAWCA

Sejm RP / Kancelaria Prezydenta (Druk 3137)

Ustawa przyjęta przez parlament i przekazana 6 listopada 2026 r. do podpisu Prezydenta RP, porządkująca zasady ryczałtu od dochodów spółek od 2027 r.

DECYDENCI B2B • ZARZĄDY I CFO

Spółki z o.o. i akcyjne na ryczałcie

Muszą przed końcem grudnia 2026 r. zweryfikować umowy ze wspólnikami, strukturę zatrudnienia oraz kompletność podpisów JPK_SF z poprzednich okresów śródrocznych.

Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 22.11.2026 22:00

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ocen Moody's, S&P Global i Fitch, decyzji Fed, EBC, MFW oraz analiz Financial Times, Bloomberg i The Economist.

MFW
22.11 15:54

OECD ocenia kraje europejskie pod względem priorytetu umiejętności w procesach rekrutacyjnych, co ma wpływ na elastyczność rynku pracy i rozwój kapitału ludzkiego.

PAP Biznes / ESPI
22.11 12:39

NBP opublikował harmonogram posiedzeń RPP na 2027 r.

Bloomberg
22.11 20:05

Goldman Sachs uważa, że ostatnia wyprzedaż stworzyła atrakcyjną okazję do zakupu akcji w USA, jednak ostrzega przed podwyższoną pozycją inwestorów.

GUS
20.11 09:30

W listopadzie 2026 r. wskaźniki w większości prezentowanych sektorów wskazują na pogorszenie lub stabilizację koniunktury w gospodarce w stosunku do października br.