Nowe technologie 8 min lektury executive

Przepaść technologiczna w polskim przemyśle! Aż 57,9% fabryk bez automatyzacji, a ulga na robotyzację zostaje do 2036 r.

Przepaść technologiczna w polskim przemyśle! Aż 57,9% fabryk bez automatyzacji, a ulga na robotyzację zostaje do 2036 r.
Zrobotyzowana linia montażowa w nowoczesnym europejskim zakładzie przemysłowym. Fot. Opracowanie redakcyjne BiznesCiti
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Nowy raport GUS z 18 listopada 2026 r. ujawnia ponad trzykrotną przepaść technologiczną między dużymi koncernami (96,4%) a małymi fabrykami (30,3%). Tymczasem...
  • Wymiar strategiczny i operacyjny: Liczby GUS z 18 listopada 2026 r.: przepaść skali i sektorów oraz Druk sejmowy nr 3149: 10 lat oddechu dla robotyzacji, ale koniec sporu o amortyzację.
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Nowe technologie). Szacowany czas zapoznania: 8 min lektury executive.

Opublikowana 18 listopada 2026 r. informacja sygnalna Głównego Urzędu Statystycznego o wykorzystaniu zaawansowanych technologii w polskim przemyśle obnaża strukturalny podział rynku: po automatyzację, chmurę, IoT i sztuczną inteligencję sięgnęło już 96,4% dużych przedsiębiorstw, lecz w segmencie małych firm przemysłowych odsetek ten wynosi zaledwie 30,3%. Równolegle parlament uchwalił w druku nr 3149 przedłużenie ulgi na robotyzację aż do końca 2036 r., kończąc wieloletnie spory o amortyzację maszyn — ale kosztem likwidacji ulgi na ekspansję i ulgi na internet.

Dla zarządów i dyrektorów finansowych (CFO) w sektorze wytwórczym zbieżność tych dwóch faktów oznacza gruntowną rewizję planów nakładów inwestycyjnych (CAPEX) na lata 2027–2030. Z jednej strony średnia dla całego przemysłu w badaniu GUS za 2025 r. zatrzymała się na poziomie 42,1%, co oznacza, że aż 57,9% polskich zakładów przemysłowych wciąż operuje bez zaawansowanych technologii cyfrowych i automatycznych. Z drugiej strony ustawodawca usuwa największą barierę regulacyjną ostatnich miesięcy — niepewność co do wygaśnięcia art. 38eb ustawy o CIT z końcem 2026 roku.

Liczby GUS z 18 listopada 2026 r.: przepaść skali i sektorów

Dane GUS jasno pokazują, że transformacja technologiczna w Polsce nie rozkłada się równomiernie. Podczas gdy w sekcji wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz, parę wodną i gorącą wodę zaawansowane systemy wdrożyło 78,5% podmiotów, w kluczowym dla polskiego eksportu przetwórstwie przemysłowym wskaźnik ten wyniósł jedynie 41,0%.

  • Duże przedsiębiorstwa (250 i więcej pracujących): 96,4% korzysta z co najmniej jednej zaawansowanej technologii — w tej klasie automatyzacja i systemy cyfrowe stały się standardem operacyjnym i warunkiem udziału w zachodnich łańcuchach dostaw.
  • Średnie przedsiębiorstwa (50–249 pracujących): 65,5% — niemal co trzecia średnia fabryka wciąż nie wdrożyła rozwiązań klasy IoT, chmury przemysłowej ani zaawansowanej analityki danych.
  • Małe przedsiębiorstwa (10–49 pracujących): zaledwie 30,3% — blisko siedmiu na dziesięciu najmniejszych poddostawców przemysłowych pozostaje poza cyfrowym obiegiem, co przy rosnących kosztach pracy i wymogach zgodności takich jak unijny AI Act i obowiązkowe audyty algorytmów staje się barierą kontraktową.

Badanie GUS rozstrzyga również, po co przemysł wdraża poszczególne klasy narzędzi. W przypadku automatyki przemysłowej aż 74,7% przedsiębiorstw wskazało poprawę jakości wytwarzanych produktów lub świadczonych usług jako główny motyw inwestycji — jednocześnie to właśnie automatyzacja najsilniej wiązała się z restrukturyzacją zatrudnienia. Z kolei chmura obliczeniowa była wdrażana przede wszystkim dla podniesienia bezpieczeństwa systemów IT i danych (48,7%–77% wskazań w zależności od kryterium oceny korzyści), co bezpośrednio koresponduje z wymogami odporności operacyjnej opisanymi m.in. w analizie regulacji DORA dla dostawców IT. W obszarze podnoszenia wydajności produkcji i procesów dominowały analizy Big Data (60,5%), Internet Rzeczy — IoT (49,2%) oraz sztuczna inteligencja — AI (38%).

METRYKA RYNKOWA & PODATKOWA B2B

📊 Wskaźniki transformacji przemysłu i ulga na robotyzację (2026–2036)

42,1% vs 96,4%
Odsetek firm przemysłowych z zaawansowanymi technologiami ogółem wobec 96,4% w dużych korporacjach (250+) i tylko 30,3% w małych firmach (GUS, 18.11.2026).
150% w KUP
Efektywne rozliczenie wydatku przy uldze na robotyzację (100% odpisu amortyzacyjnego + 50% dodatkowego odliczenia od podstawy opodatkowania w CIT i PIT).
do 31.12.2036
Nowy 10-letni horyzont obowiązywania ulgi na robotyzację uchwalony przez Sejm i Senat w druku nr 3149 zamiast wygaszenia z końcem 2026 r.
74,7% jakości
Tyle firm wdrażających automatykę przemysłową potwierdza poprawę jakości produktów; w wydajności procesów wiodą Big Data (60,5%) i IoT (49,2%).

Druk sejmowy nr 3149: 10 lat oddechu dla robotyzacji, ale koniec sporu o amortyzację

Pierwotne przepisy wprowadzone w 2022 r. zakładały, że koszty kwalifikowane w ramach ulgi na robotyzację można ponosić wyłącznie do końca roku podatkowego rozpoczętego w 2026 roku. Dla spółek planujących wieloletnie linie zrobotyzowane oznaczało to paraliż decyzyjny już w drugim półroczu 2026 r. Rządowy projekt nowelizacji ustaw o PIT, CIT i ryczałcie (druk sejmowy nr 3149), uchwalony przez Sejm 22 października 2026 r. i przyjęty bez poprawek przez Senat 27 października 2026 r., przedłuża funkcjonowanie ulgi o pełną dekadę — do końca roku podatkowego rozpoczętego w 2036 roku.

Z punktu widzenia dyrektorów finansowych i doradców podatkowych kluczowy jest jednak nie tylko sam termin, lecz doprecyzowanie zasad rozliczania ulgi. Nowelizacja kończy wieloletni spór pomiędzy podatnikami a organami skarbowymi i sądami administracyjnymi: wprost przesądza, że w przypadku robotów przemysłowych oraz maszyn peryferyjnych stanowiących środki trwałe podstawą odliczenia 50% ulgi są odpisy amortyzacyjne zaliczane w danym roku do kosztów uzyskania przychodów, a nie jednorazowo cała cena nabycia sprzętu w momencie zakupu.

Co traci biznes: likwidacja ulgi na ekspansję i ulgi na internet

Pakiet podatkowy z druku nr 3149 nie jest wyłącznie prezentem dla inwestorów przemysłowych. Równolegle z wydłużeniem preferencji dla robotyzacji ustawodawca zdecydował o likwidacji ulgi na ekspansję (pozwalającej dotąd odliczać koszty promocji, targów i dokumentacji przetargowej przy wchodzeniu na nowe rynki lub wprowadzaniu nowych produktów do limitu 1 mln zł) oraz likwidacji ulgi na internet (z zachowaniem praw nabytych dla podatników rozliczających ją po raz pierwszy za 2026 rok).

Dla eksporterów z sektora przetwórczego oznacza to wyraźną zmianę zachęt fiskalnych: państwo wycofuje dotowanie kosztów marketingowo-handlowych ekspansji zagranicznej, koncentrując wsparcie na twardym kapitale produkcyjnym oraz zwrotnym finansowaniu transformacji, takim jak naborowe pożyczki Agencji Rozwoju Przemysłu na cyfrową i zieloną transformację. Z perspektywy jednolitego rynku europejskiego zdolność małych i średnich fabryk do utrzymania konkurencyjności kosztowej staje się kluczowa także wobec barier regulacyjnych opisanych szerzej w analizie potencjału i wyzwań rynku wewnętrznego Unii Europejskiej.

Kalendarium zmian dla działów finansowych i produkcji

22 I 27 PAŹDZIERNIKA 2026

Uchwalenie nowelizacji z druku nr 3149 przez Sejm i Senat

Parlament przyjął bez poprawek przedłużenie ulgi na robotyzację (art. 38eb CIT) o 10 lat i skierował ustawę do podpisu Prezydenta RP.

18 LISTOPADA 2026

Publikacja badania GUS o zaawansowanych technologiach

GUS potwierdził wskaźnik 42,1% adopcji technologii w przemyśle ogółem i ponad trzykrotną przewagę dużych spółek (96,4%) nad małymi (30,3%).

1 STYCZNIA 2027

Wejście nowych reguł amortyzacji i wygaszenie ulgi na ekspansję

Spółki rozliczają ulgę na robotyzację wyłącznie od odpisów amortyzacyjnych zaliczonych do KUP; równolegle wygasa możliwość nowych wdrożeń ulgi na ekspansję.

DO 31 GRUDNIA 2036

Nowy horyzont bezpiecznego planowania CAPEX

Zarządy zyskują 10-letnią pewność podatkową przy projektach automatyzacji, integracji cobotów i linii produkcyjnych przemysłu 4.0.

Kluczowe instytucje i beneficjenci zmian

URZĄD STATYSTYCZNY • DANE 18.11.2026

Główny Urząd Statystyczny (GUS)

Wskazał w informacji sygnalnej głęboką lukę wdrożeń między energetyką (78,5%) i dużym przemysłem (96,4%) a małymi zakładami przetwórczymi (30,3%).

LEGISLACJA PODATKOWA • DRUK 3149

Ulga na robotyzację (art. 38eb CIT)

Pozwala odliczyć dodatkowo 50% odpisów amortyzacyjnych od robotów przemysłowych, maszyn peryferyjnych i systemów sterowania aż do końca 2036 roku.

FINANSOWANIE TRANSFORMACJI • B2B

Małe i średnie firmy przemysłowe (MŚP)

Grupa o największym deficycie technologicznym (57,9% przemysłu bez zaawansowanych narzędzi), dla której połączenie ulgi CIT i pożyczek rozwojowych decyduje o utrzymaniu marż.

Checklista dla CFO i dyrektora operacyjnego na 2027 rok

  • Przelicz zwrot z CAPEX przy rozłożeniu ulgi na lata amortyzacji: nie zakładaj jednorazowego odliczenia 50% ceny zakupu robota w roku oddania do używania — wprowadź do modelu przepływów tarczę podatkową rozłożoną zgodnie ze stawką amortyzacji.
  • Zamknij rozliczenie ulgi na ekspansję za 2026 r.: zweryfikuj dokumentację targową i marketingową poniesioną do 31 grudnia 2026 r., zanim preferencja zniknie z katalogu ulg CIT/PIT.
  • Połącz ulgę podatkową z finansowaniem dłużnym na automatyzację i cyberbezpieczeństwo: przy wdrażaniu systemów IoT i chmury przemysłowej uwzględnij w budżecie audyt bezpieczeństwa IT oraz zgodność danych z przepisami unijnymi.
Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 21.11.2026 21:30

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ocen Moody's, S&P Global i Fitch, decyzji Fed, EBC, MFW oraz analiz Financial Times, Bloomberg i The Economist.

MFW
21.11 19:10

Raport Banku Światowego 2026 wskazuje na utrzymujące się bariery w dostępie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) do finansowania, co hamuje ich rozwój.

PAP Biznes / ESPI
21.11 10:40

ROAD STUDIO SA (9/2026) Ustalenie ram czasowych premiery Road Truckers: New Beginning

Financial Times
21.11 18:21

Amazon jest bliski sfinalizowania transakcji przejęcia start-upu AI Decart za około 7,5 mld USD, wzmacniając pozycję AWS w AI.

GUS
20.11 09:30

W listopadzie 2026 r. wskaźniki w większości prezentowanych sektorów wskazują na pogorszenie lub stabilizację koniunktury w gospodarce w stosunku do października br.