Biznes 6 min lektury executive

Koniec wygrywania ceną w przetargach. Od stycznia bez certyfikatu EPD wyrzucą z PZP!

Koniec wygrywania ceną w przetargach. Od stycznia bez certyfikatu EPD wyrzucą z PZP!
Fot. Centrum biznesowo-administracyjne, arch. materiały prasowe
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Nowe wytyczne Urzędu Zamówień Publicznych oraz zaostrzona linia orzecznicza Krajowej Izby Odwoławczej rewolucjonizują rynek zamówień publicznych o wartości ponad 300 mld zł...
  • Wymiar strategiczny i operacyjny: Rewolucja w kryteriach oceny ofert: koniec prymatu najniższej ceny oraz Deklaracje EPD i wyliczenia LCA: nowy paszport do przetargów publicznych.
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Biznes). Szacowany czas zapoznania: 6 min lektury executive.

Nowe wytyczne Urzędu Zamówień Publicznych oraz zaostrzona linia orzecznicza Krajowej Izby Odwoławczej rewolucjonizują rynek zamówień publicznych o wartości ponad 300 mld zł rocznie. Kryterium najniższej ceny ustępuje miejsca obowiązkowym wskaźnikom zrównoważonego rozwoju, certyfikatom EPD oraz wyliczeniom śladu węglowego Scope 1-3. Wykonawcy, którzy nie przygotują audytowalnych deklaracji środowiskowych, zostaną definitywnie wykluczeni z postępowań przetargowych.

PRZETARGI B2B & RYZYKO REGULACYJNE

📊 Wskaźniki ekspozycji wykonawców w zielonych zamówieniach PZP

300 mld zł
Roczna wartość polskiego rynku zamówień publicznych objętego transformacją w stronę zielonych kryteriów oceny ofert.
do 30% punktów
Średnia waga pozacenowych kryteriów środowiskowych (EPD, ślad węglowy, cykl życia LCC) w nowych przetargach infrastrukturalnych.
3 lata wykluczenia
Ustawowa sankcja KIO za wprowadzenie zamawiającego w błąd w zakresie parametrów ESG i certyfikacji środowiskowej.
Norma EN 15804
Obowiązkowy standard atestacji deklaracji EPD dla materiałów budowlanych i wyrobów przemysłowych w przetargach publicznych.

Rewolucja w kryteriach oceny ofert: koniec prymatu najniższej ceny

Przez dekady polski rynek zamówień publicznych zdominowany był przez dyktat najniższej ceny. Zgodnie z nowymi wytycznymi Urzędu Zamówień Publicznych (UZP) oraz europejskimi dyrektywami w sprawie zamówień publicznych, zamawiający publiczni – od samorządów po spółki Skarbu Państwa (GDDKiA, PKP PLK, PSE) – mają obowiązek stosowania tzw. kosztu cyklu życia (Life Cycle Costing – LCC) oraz punktowania rozwiązań o niskim śladzie węglowym.

Dla przedsiębiorstw budowlanych, dostawców taboru, technologii IT, energii i wyposażenia medycznego oznacza to całkowitą zmianę strategii przetargowej. Oferta tańsza o kilka procent, lecz oparta na wysokoemisyjnych materiałach z rynków azjatyckich, przegrywa w punktacji z rozwiązaniami certyfikowanymi w ramach standardów zrównoważonego rozwoju. Zamawiający coraz częściej stawiają warunki graniczne: brak deklaracji środowiskowej produktu (EPD) traktowany jest jako brak spełnienia wymagań SWZ, co skutkuje odrzuceniem oferty bez wzywania do uzupełnień.

ROK 2025–2026

Wdrożenie zaleceń UZP i upowszechnienie kryteriów LCC

Instytucje zamawiające wprowadzają do Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ) obowiązkowe wyliczenia emisji wbudowanej w cyklu życia obiektów i dostaw.

1 STYCZNIA 2027

Obligatoryjne zielone progi w przetargach unijnych

Pełne powiązanie zamówień publicznych o wartości powyżej progów UE z unijną taksonomią zrównoważonego finansowania i deklaracjami EPD.

LATA 2027–2030

Reżim zerowej emisyjności w infrastrukturze publicznej

Wymóg neutralności klimatycznej dla nowych budynków użyteczności publicznej i zamówień na flotę transportową.

Deklaracje EPD i wyliczenia LCA: nowy paszport do przetargów publicznych

Kluczowym dokumentem potwierdzającym parametry środowiskowe staje się Deklaracja Środowiskowa Produktu (Environmental Product Declaration – EPD) typu III, oparta na niezależnej analizie cyklu życia (LCA) zgodnie z normą ISO 14025. Certyfikat EPD nie jest deklaracją marketingową – to zweryfikowany przez niezależnego audytora dokument przedstawiający twarde dane liczbowe o zużyciu surowców, wody, energii oraz emisji gazów cieplarnianych w fazie wydobycia, produkcji, transportu i utylizacji.

Polskie przedsiębiorstwa produkcyjne i generalni wykonawcy muszą przeprowadzić kompleksowy audyt swoich procesów technologicznych. Wykonanie pełnej analizy LCA i rejestracja certyfikatu EPD trwa od 4 do 9 miesięcy i wymaga zaangażowania dyrektorów operacyjnych, technologów oraz działów finansowych. Firmy, które zwlekają z tym procesem, ryzykują utratę możliwości ubiegania się o kluczowe kontrakty publiczne.

ORGAN REGULACYJNY • NADZÓR

Urząd Zamówień Publicznych

Publikuje wzorcowe klauzule środowiskowe oraz kalkulatory kosztu cyklu życia (LCC) dla zamawiających i wykonawców.

ORGAN ODWOŁAWCZY • ORZECZNICTWO

Krajowa Izba Odwoławcza

Rozstrzyga spory dotyczące rzetelności certyfikacji ESG, odrzucając oferty zawierające niezweryfikowane deklaracje środowiskowe.

SEKTOR INFRASTRUKTURALNY

Najwięksi Zamawiający Publiczni

Liderzy inwestycji publicznych premiują wykonawców stosujących materiały z recyklingu i niskoemisyjny beton oraz stal.

Krajowa Izba Odwoławcza nie wybacza: greenwashing w JEDZ z 3-letnim zakazem startu

Z punktu widzenia zarządów spółek najgroźniejszym zjawiskiem jest ryzyko tzw. greenwashingu przetargowego. W ferworze walki o punkty w SWZ niektóre przedsiębiorstwa składają w Jednolitym Europejskim Dokumencie Zamówienia (JEDZ) oświadczenia o posiadaniu certyfikatów lub parametrów emisyjnych, których nie są w stanie udowodnić w toku postępowania.

Zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 Prawa zamówień publicznych, przedstawienie informacji wprowadzających w błąd, które mogły mieć istotny wpływ na decyzje zamawiającego, skutkuje obligatoryjnym wykluczeniem wykonawcy z postępowania. Co więcej, wykluczenie na tej podstawie pociąga za sobą wpis do rejestru wykonawców wykluczonych na okres do 3 lat, co dla wielu firm budowlanych i dostawczych oznacza natychmiastowe załamanie przychodów i utratę płynności finansowej.

Checklista dla zarządów: jak przygotować firmę do zielonych postępowań

Aby skutecznie konkurować na rynku zielonych zamówień publicznych, kadra zarządzająca powinna wdrożyć cztery strategiczne kroki:

  1. Audyt śladu węglowego organizacji (Scope 1, 2 i 3): Wyliczenie rzeczywistych emisji gazów cieplarnianych w standardzie GHG Protocol.
  2. Certyfikacja EPD dla kluczowych linii produktów: Zlecenie analizy cyklu życia (LCA) akredytowanym jednostkom certyfikującym.
  3. Weryfikacja łańcucha podwykonawców: Wprowadzenie twardych wymogów środowiskowych w umowach z dostawcami surowców i usług podwykonawczych.
  4. Szkolenie działów ofertowania: Wdrożenie procedur weryfikacji prawnej oświadczeń środowiskowych przed złożeniem oferty do zamawiającego.

Więcej o obowiązkach nadzorczych w łańcuchach dostaw przeczytasz w naszej analizie unijnej dyrektywy CSDDD i odpowiedzialności majątkowej zarządów. Z kolei wpływ kryteriów zrównoważonego rozwoju na koszty kapitału omawiamy w artykule o scoringu ESG i podwyższaniu marż kredytowych przez banki. Praktyczne aspekty prowadzenia działalności gospodarczej i ubezpieczeń kontraktowych omawia portal partnerski w sekcji Pieniądze i Podatki na Kurier365.pl.

Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 17.11.2026 19:25

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ocen Moody's, S&P Global i Fitch, decyzji Fed, EBC, MFW oraz analiz Financial Times, Bloomberg i The Economist.

EBC
17.11 16:13

Fed: Musalem wskazuje kilka podwyżek stóp do 2027 r.    Magazyn MANAGER+

PAP Biznes / ESPI
17.11 06:26

GRUPA PRACUJ SA Raport okresowy kwartalny skonsolidowany 3/2026 QSr

Financial Times
17.11 15:00

Skandal szpiegowski z udziałem Nvidii może skomplikować podróż Donalda Trumpa do Azji, podczas gdy prezes Fed wskazuje na potencjał AI dla innowacji w USA.