Potencjał rozwoju rynku importu równoległego w Polsce jest duży. Import równoległy leków w Polsce przyniósł już miliardowe oszczędności, ale jego potencjał nie został jeszcze w pełni wykorzystany.
Jak wynika z raportu Stowarzyszenia Importerów Równoległych Produktów Leczniczych (SIRPL), odpowiednie zmiany regulacyjne mogłyby zwiększyć oszczędności sektora zdrowia o kolejne miliardy złotych i wzmocnić konkurencyjność gospodarki.
Mechanizm, który realnie działa
Import równoległy to proces polegający na sprowadzaniu oryginalnych leków z innych krajów Unii Europejskiej, gdzie ceny są niższe. Dzięki zasadzie swobodnego przepływu towarów w UE, pacjenci w Polsce mogą korzystać z identycznych preparatów w niższej cenie. To zjawisko korzystne nie tylko dla konsumentów, ale także dla całego systemu ochrony zdrowia.
Jak czytamy w raporcie SIRPL: „Import równoległy stanowi istotny element konkurencji cenowej, który prowadzi do obniżenia kosztów farmakoterapii zarówno w segmencie aptecznym, jak i szpitalnym”.
W latach 2019–2024 oszczędności z tego tytułu sięgnęły 3,6 miliarda złotych. Z czego 730,7 mln zł stanowiły oszczędności bezpośrednie, a aż 2,8 mld zł – tzw. oszczędności pośrednie wynikające z presji cenowej na producentów leków referencyjnych.
(w mln zł). Widoczny stały trend wzrostu oszczędności pośrednich i bezpośrednich,
wynikający ze wzrostu udziału IR w rynku.
Źródło: raport Stowarzyszenia Importerów Równoległych Produktów Leczniczych, 2025.
Udział rynku – Polska na tle Europy
Według danych raportu, udział leków z importu równoległego w rynku aptecznym wyniósł średnio 8%, a w szpitalnym – ok. 6,9%. Dla porównania, w Niemczech czy Holandii udział ten sięga 15–17%. Polska więc nadal znajduje się w fazie rozwoju tego segmentu, mimo że korzyści ekonomiczne są już widoczne.
Autorzy raportu zauważają: „Zwiększenie udziału leków z importu równoległego w sprzedaży o każdy 1 punkt procentowy mogłoby przełożyć się na setki milionów złotych dodatkowych oszczędności rocznie.”
Potencjał dalszego wzrostu
W raporcie podkreślono, że wciąż istnieją znaczne rezerwy wzrostu. „Przy wprowadzeniu bardziej sprzyjających regulacji rynek importu równoległego w Polsce mógłby w ciągu pięciu lat zwiększyć wartość o ponad 40%, osiągając poziom ponad 1 miliarda złotych rocznie” – czytamy w dokumencie.
Taki scenariusz pozwoliłby na dalsze obniżenie cen leków oraz zwiększenie konkurencji pomiędzy producentami. Eksperci podkreślają, że import równoległy wpływa także na poprawę dostępności leków, szczególnie w segmentach deficytowych.
Korzyści dla gospodarki i biznesu
Rozwój importu równoległego to nie tylko oszczędności w ochronie zdrowia. To także impuls dla całego sektora logistycznego, farmaceutycznego i technologicznego. Polskie firmy zajmujące się dystrybucją, kontrolą jakości i reimportem tworzą nowe miejsca pracy oraz inwestują w nowoczesne systemy zarządzania łańcuchem dostaw.
Według danych SIRPL, całkowity wolumen sprzedaży leków z importu równoległego w Polsce przekroczył w 2024 roku 523 miliony złotych, przy jednoczesnym wzroście liczby sprzedanych opakowań do ponad 26 milionów. To dowód na stabilny i długofalowy trend wzrostowy.
Regulacje – klucz do pełnego wykorzystania potencjału
Autorzy raportu zwracają uwagę, że dalszy rozwój rynku zależy od zmian w przepisach dotyczących refundacji i rejestracji. „Ograniczony dostęp do list refundacyjnych oraz brak równouprawnienia leków z importu równoległego z produktami referencyjnymi stanowią obecnie największe bariery wzrostu” – podkreślają.
Wprowadzenie uproszczonych procedur, cyfryzacja procesów administracyjnych oraz akceptacja dokumentacji z innych krajów UE mogłyby istotnie przyspieszyć rozwój branży i zwiększyć jej konkurencyjność.
W perspektywie całej gospodarki
Rozwój importu równoległego to element większej układanki gospodarczej. Odpowiednia polityka państwa w tym zakresie może przyczynić się do wzmocnienia pozycji Polski jako regionalnego centrum dystrybucji farmaceutyków w Europie Środkowo-Wschodniej. W połączeniu z rosnącą rolą nowych technologii, takich jak systemy track&trace czy e-dokumentacja leków, ten segment może stać się jednym z filarów nowoczesnej gospodarki zdrowotnej.
Podsumowanie
Import równoległy leków w Polsce ma nie tylko znaczenie społeczne, ale również gospodarcze. Wymaga jednak wsparcia regulacyjnego i administracyjnego, które pozwoli wykorzystać jego pełen potencjał. Jak podsumowano w raporcie SIRPL: „W perspektywie najbliższych lat import równoległy może stać się jednym z kluczowych filarów zrównoważonej polityki lekowej w Polsce.”
Więcej analiz o rynku farmaceutycznym znajdziesz w działach Gospodarka i Innowacje na BiznesCiti.
Artykuł powstał na podstawie raportu Stowarzyszenia Importerów Równoległych Produktów Leczniczych „Wpływ importu równoległego na konkurencyjność na rynku leków w Polsce w latach 2019–2024”, Warszawa 2025.
