Wypowiedź ekspercka 4 min lektury executive

Sztuczna inteligencja a prawa autorskie – kto odpowiada za naruszenia?

red/tb Dział: Wypowiedź ekspercka
Sztuczna inteligencja a prawa autorskie – kto odpowiada za naruszenia?
W praktyce systemy SI, takie jak Stability AI czy Midjourney, wykorzystują ogromne ilości danych, w tym materiałów chronionych prawem autorskim
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza w dziedziny takie jak tworzenie opowiadań, piosenek czy artykułów. Problem pojawia się jednak w momencie, gdy dzieła...
  • Wymiar strategiczny i operacyjny: Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza w dziedziny takie jak tworzenie opowiadań, piosenek czy artykułów. Problem pojawia się jednak w momencie, gdy dzieła te, stworzone wyłącznie przez SI, nie są chronione prawem autorskim..
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Wypowiedź ekspercka). Szacowany czas zapoznania: 4 min lektury executive.
mat.pras

Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza w dziedziny takie jak tworzenie opowiadań, piosenek czy artykułów. Problem pojawia się jednak w momencie, gdy dzieła te, stworzone wyłącznie przez SI, nie są chronione prawem autorskim.

Również unijne rozporządzenie o sztucznej inteligencji (AI Act) nie precyzuje kwestii ochrony prawnej utworów wytworzonych przez sztuczną inteligencję. W praktyce SI może korzystać z materiałów chronionych prawem autorskim, co prowadzi do wzrostu liczby pozwów w tej kwestii.

AI Act i jego ograniczenia

Unia Europejska w ramach strategii cyfrowej dąży do uregulowania sztucznej inteligencji, by zapewnić bezpieczeństwo, przejrzystość i środowiskową przyjazność systemów SI. Nowe przepisy nakładają obowiązki na dostawców i użytkowników w zależności od poziomu ryzyka związanego z danym systemem SI. Generowane treści muszą być wyraźnie oznaczone, by odbiorcy mieli świadomość, że mają do czynienia z dziełem stworzonym przez sztuczną inteligencję.

Jednak AI Act nie odpowiada na pytania dotyczące praw autorskich dzieł stworzonych przez SI. Jak wskazuje Alicja Rytel, adwokatka z kancelarii Patpol Legal, „AI Act nakłada tylko jeden obowiązek na dostawców modeli systemów – wdrożenie odpowiedniej polityki ochrony praw autorskich”. Jest to jedynie ogólnie sformułowany przepis, którego szczegółowa realizacja będzie zależeć od praktyki.

Wzrost liczby pozwów związanych z prawami autorskimi

W praktyce systemy SI, takie jak Stability AI czy Midjourney, wykorzystują ogromne ilości danych, w tym materiałów chronionych prawem autorskim, co budzi kontrowersje i prowadzi do pozwów sądowych. Getty Images oskarżyło Stability AI o kopiowanie obrazów bez pozwolenia, a w 2023 roku „New York Times” pozwał OpenAI i Microsoft za nielegalne używanie artykułów do trenowania modeli SI.

Alicja Rytel zwraca uwagę, że kwestia naruszeń praw autorskich przez sztuczną inteligencję jest skomplikowana. „Można się zastanawiać, czy w ogóle dochodzi do naruszenia przez te systemy. Dyskusyjne jest też to, w którym momencie to naruszenie ma miejsce – czy w momencie wprowadzenia utworów do systemu, aby SI mogła się na nich uczyć, czy dopiero później, kiedy system wytworzy dzieło i wykorzysta elementy chronionego utworu” – tłumaczy.

Nowe narzędzia ochrony twórców

W odpowiedzi na rosnące zagrożenia związane z naruszeniami praw autorskich przez sztuczną inteligencję powstają nowe narzędzia ochrony. Przykładem jest oprogramowanie Glaze, które zmienia piksele w obrazie, uniemożliwiając SI ich wykorzystanie. Z kolei Shutterstock płaci twórcom za wykorzystanie ich prac do trenowania generatywnych modeli SI. Startup Bria, zajmujący się sztuczną inteligencją generatywną, również wypłaca tantiemy artystom.

Prawa autorskie a twórczość sztucznej inteligencji

Jednym z głównych wyzwań pozostaje pytanie, kto posiada prawa autorskie do dzieł wytworzonych przez SI. Zgodnie z obecnie obowiązującą interpretacją przepisów, maszyny nie mogą posiadać praw autorskich, ponieważ utwór to wytwór człowieka. „Nawet gdy uznamy, że wytwór SI jest utworem, pozostaje pytanie, komu przysługują prawa – czy twórcy systemu, użytkownikowi, czy może prawa są w domenie publicznej” – podkreśla Alicja Rytel.

Regulacje prawne dotyczące sztucznej inteligencji i praw autorskich są wciąż w fazie rozwoju. AI Act wprowadza pewne zasady dotyczące bezpieczeństwa i przejrzystości, jednak nie rozstrzyga kwestii ochrony utworów tworzonych przez SI. Rosnąca liczba pozwów pokazuje, że prawo nie nadąża za technologią, a twórcy muszą liczyć na nowe narzędzia i mechanizmy ochrony swoich praw.

Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →

Komentarze Praktyków i Doradców Gospodarczych

Wszystkie ekspertyzy w Hubie Opinii →

Powiązane analizy dla zarządów

Więcej w dziale →
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 14.11.2026 22:40

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ISBnews, GUS i NBP.

Puls Biznesu
14.11 20:07

Jakie tematy gospodarcze przyciągnęły uwagę młodego pokolenia ekonomistów? Zainteresowały ich przede wszystkim mechanizmy giełdy, geopolityczne koszty wojen, psychologia długu oraz…

PAP Biznes / ESPI
14.11 18:48

MADKOM SA (22/2026) Inne informacje

PB Inwestor
14.11 18:40

Łukasz Prokopiuk, analityk DM BOŚ, obniżył z "kupuj" do "sprzedaj" rekomendację dla akcji Grupy Azoty tłumacząc to znacznym pogorszeniem otoczenia makroekonomicznego.

Puls Biznesu
14.11 18:16

Odmowa podpisania ustawy oznacza faktyczne wyrzucenie jej do kosza, żadna rządowa większość nie ma przecież szans na zebranie do przełamania weta trzech piątych poselskich głosów.

PB Inwestor
14.11 17:00

Rada dyrektorów Nvidii wybrała Colette Kress na tymczasową prezeskę w momencie, w którym firma zmaga się ze skutkami rezygnacji Jensena Huanga w obliczu skandalu z udziałem…

PB Inwestor
14.11 14:00

Tomasz Rodak, analityk z Domu Maklerskiego BOŚ, obniżył o 41 proc. do 506 zł cenę docelową akcji spółki Creepy Jar, ale podtrzymał rekomendację "kupuj". Ma cztery argumenty.