Wypowiedź ekspercka 4 min lektury executive

WEI: Zrestartujcie system, odbudujcie państwo prawa. Razem!

red/tb Dział: Wypowiedź ekspercka
WEI: Zrestartujcie system, odbudujcie państwo prawa. Razem!
Musimy natychmiast uporządkować wymiar sprawiedliwości i przywrócić mu mandat zaufania społecznego
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Państwo prawa znajduje się w głębokim kryzysie. Rozcięte na dwa równolegle i sprzeczne systemy utraciło sterowność i funkcjonalność instytucji sprawiedliwości. Ani rząd,...
  • Wymiar strategiczny i operacyjny: Państwo prawa znajduje się w głębokim kryzysie. Rozcięte na dwa równolegle i sprzeczne systemy utraciło sterowność i funkcjonalność instytucji sprawiedliwości. Ani rząd, ani opozycja nie mają pomysłu jak wyjść z impasu..
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Wypowiedź ekspercka). Szacowany czas zapoznania: 4 min lektury executive.
mat.pras

Państwo prawa znajduje się w głębokim kryzysie. Rozcięte na dwa równolegle i sprzeczne systemy utraciło sterowność i funkcjonalność instytucji sprawiedliwości. Ani rząd, ani opozycja nie mają pomysłu jak wyjść z impasu.

Świat wielokrotnie doświadczał podobnych kryzysów. Nie jesteśmy pierwsi ani to nie jest pierwsze takie doświadczenie w naszej historii. Koniec może być dwojaki: zapaść państwa ze wszystkimi tego konsekwencjami albo społeczna mobilizacja i porozumienie ponadpartyjne na rzecz naprawy wymiaru sprawiedliwości. Warsaw Enterprise Institute wzywa do opamiętania się i natychmiastowego wypracowania ponadpartyjnego, ponadpolitycznego porozumienia na rzecz odbudowy państwa prawa.

Na naszych oczach rozgrywa się kolejna bitwa w przeszło 9-letniej wojnie o kształt wymiaru sprawiedliwości. Bitwa, z której nie wyłoni się żaden zwycięzca, ale przegranym będzie całe społeczeństwo pozbawione sprawnie działających sądów.

Sądy zostały upartyjnione i podzielone. Nie tylko, że wydają wyroki wzdłuż linii partii politycznej, ale coraz częściej wydają wyroki, które są sprzeczne ze sobą. Sędziowie nawzajem kwestionują prawo do orzekania innych sędziów i każda ze stron podpiera się autorytetami, z których każdy również oferuje różne wykładnie prawa. Sąd Najwyższy, Trybunał Konstytucyjny, Krajowa Rada Sądownictwa – instytucje, które miały stać na straży porządku publicznego, tracą mandat zaufania społecznego. WEI od lat zwraca uwagę na skutki upolitycznienia sądów. Dziś ocieramy się jednak o stan pełnej anarchii. Obie strony sporu uznają wyłącznie wyroki sędziów, którzy orzekają zgodnie z interesem ich partii. Kolejnym krokiem będzie podważanie wyroków sądów niższej instancji, podejmowanych w trakcie poprzednich rządów. Za tym pójdzie fala protestów społecznych i destabilizacja gospodarki. Nie musimy dodawać, że wszystko to dzieje się w tle wojny za naszą granicą i głębokich przetasowań w całej Europie. Skoro politycy nie potrafią się dogadać, to czy będą umieli się bronić i dbać o nasze interesy?

Musimy natychmiast uporządkować wymiar sprawiedliwości i przywrócić mu mandat zaufania społecznego. Na początek politycy muszą powstrzymać się od podważania słuszności wyroków sądów. W ciągu dwóch tygodni przywódcy wszystkich sił politycznych powinni publicznie zadeklarować, że z uwagi na rację stanu od dnia „zero” będą uznawali wszystkie wyroki sądów niezależnie od wcześniej zajmowanego stanowiska. Jednocześnie w ciągu miesiąca musi powstać Komitet Praworządności, w skład którego wejdzie po jednym przedstawicielu partii parlamentarnych i organizacji najwyższego zaufania – Związków Zawodowych, Kościoła, Organizacji Pracodawców, przedstawicieli środowiska naukowego. Świadomie nie wskazujemy tu na środowisko prawnicze i sędziowskie, bowiem na tym etapie ponad wszystko konieczne jest porozumienie polityczne, które wypracuje podstawy do odpowiednich zmian w Konstytucji, które umożliwią ponowne powołanie składów najwyższych instytucji wymiaru sprawiedliwości.

Do przeprowadzenia zmian w Konstytucji konieczne jest poparcie 2/3 ustawowej liczby posłów, przy obecności co najmniej połowy składu parlamentu. Konieczny jest również spokój społeczny i wstrzymanie ulicznych protestów, stąd w naszym przekonaniu niezbędne będzie powołanie Komitetu Praworządności daleko wychodzącego poza ramy partii politycznych. Tylko w ten sposób unikniemy dalszej degradacji sądownictwa, eskalacji podziałów i stopniowo zaczniemy przywracać wiarę obywateli w wymiar sprawiedliwości.

Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →

Komentarze Praktyków i Doradców Gospodarczych

Wszystkie ekspertyzy w Hubie Opinii →

Powiązane analizy dla zarządów

Więcej w dziale →
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 14.11.2026 22:40

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ISBnews, GUS i NBP.

Puls Biznesu
14.11 20:07

Jakie tematy gospodarcze przyciągnęły uwagę młodego pokolenia ekonomistów? Zainteresowały ich przede wszystkim mechanizmy giełdy, geopolityczne koszty wojen, psychologia długu oraz…

PAP Biznes / ESPI
14.11 18:48

MADKOM SA (22/2026) Inne informacje

PB Inwestor
14.11 18:40

Łukasz Prokopiuk, analityk DM BOŚ, obniżył z "kupuj" do "sprzedaj" rekomendację dla akcji Grupy Azoty tłumacząc to znacznym pogorszeniem otoczenia makroekonomicznego.

Puls Biznesu
14.11 18:16

Odmowa podpisania ustawy oznacza faktyczne wyrzucenie jej do kosza, żadna rządowa większość nie ma przecież szans na zebranie do przełamania weta trzech piątych poselskich głosów.

PB Inwestor
14.11 17:00

Rada dyrektorów Nvidii wybrała Colette Kress na tymczasową prezeskę w momencie, w którym firma zmaga się ze skutkami rezygnacji Jensena Huanga w obliczu skandalu z udziałem…

PB Inwestor
14.11 14:00

Tomasz Rodak, analityk z Domu Maklerskiego BOŚ, obniżył o 41 proc. do 506 zł cenę docelową akcji spółki Creepy Jar, ale podtrzymał rekomendację "kupuj". Ma cztery argumenty.