Wypowiedź ekspercka 3 min lektury executive

Ufunduj sobie problemy

Kamil Gieroba Dział: Wypowiedź ekspercka
Ufunduj sobie problemy
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Założenie fundacji to często droga przez mękę. O ile firmę założyć można już w miarę bezproblemowo, to sądowa rejestracja fundacji trwa miesiącami.Jak...
  • Wymiar strategiczny: Weryfikacja modeli biznesowych, ekspozycji ryzyka oraz zgodności z otoczeniem prawno-podatkowym.
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Wypowiedź ekspercka). Szacowany czas zapoznania: 3 min lektury executive.

fot. Pexels.com

Założenie fundacji to często droga przez mękę. O ile firmę założyć można już w miarę bezproblemowo, to sądowa rejestracja fundacji trwa miesiącami.

Jak już się uda, to później kolejne trudności: skomplikowane rozliczenia, sprawozdawczość do stosownego ministerstwa.

Ale w Polsce działa ponad 23 tysięcy fundacji.

To bardzo dużo. W całej Europie jest ich 115 tysięcy. Jesteśmy po Niemczech i Hiszpanii na trzecim miejscu. Paradoks?

Nie, raczej patologia. Ustawa o fundacjach z 1984 roku, zdaniem ekspertów, jest niezgodna z Konstytucją i zawiera tyle luk prawnych, że komplikuje ich działanie i umożliwia co najmniej szemrane interesy. Można tu opisać wiele przykładów, gdy fundacja służyła do wyprowadzania kasy, prania pieniędzy, czy ukrycia majątku dziwnego pochodzenia. Ale fundacje służą też do obchodzenia wymogów prawa handlowego, stając się bypassem, buforem przeciwko przepisom podatkowym. Tak zwana optymalizacja podatkowa. Zdarza się, że fundacja powstaje tylko po to, by prowadzić klasyczną działalność gospodarczą i przy tej okazji korzystać ze zwolnień podatkowych. Inna sprawa, że sama zmiana ustawy o fundacjach, bez zmian w przepisach podatkowych to zawracanie kijem Wisły. Jeśli ryba psuje się od głowy, to trzeba leczyć głowę, a nie ogon.

Oczywiście, zdecydowana większość fundacji wypełnia swoją misję. To często małe, lokalne organizacje z wielkim zaangażowaniem pozyskujące środki na szlachetne cele. Dobroczynność, a nie państwo nadopiekuńcze, należy wspierać i szanować. Jednak to wsparcie i szacunek winno skutkować uproszczeniem procedur rejestracyjnych i sprawozdawczości.

Kolejna sprawa. Fundacje są różne. Same definiują cel swojego powstania i rodzaj aktywności. Są fundacje prowadzące działalność z datków, są fundacje państwowe, korporacyjne, czy partyjne. Są też fundacje prywatne i rodzinne. Polskie prawo tego nie odróżnia. Skutek? Za granicami Polski istnieje ponad 1000 fundacji zarejestrowanych przez Polaków i z polskim kapitałem. Środki tam zgromadzone można liczyć w miliardach złotych.

Jacek Pawłowski, partner w PwC Legal wyjaśnia przypadek fundacji prywatnych i rodzinnych: przekazanie środków na rzecz swojej fundacji jest, zgodnie z polską ustawą, równoznaczne z utratą kontroli i wpływu na majątek, włącznie z prawem do dziedziczenia. To sprawia, że zamożni Polacy, chcąc zabezpieczyć na przykład przyszłość i edukację swoich dzieci, zakładają fundację w Szwajcarii, Austrii, czy Luksemburgu. Po prostu obawiają się polskich uwarunkowań prawnych, a raczej ich braku.

Można biadolić, że polski kapitał ucieka za granicę. Tak jak modne jest teraz biadolenie, że za mało jest w polskiej gospodarce polskiego kapitału. Z czegoś to wynika. Szanowni decydenci, zapewniam, że można z tym coś zrobić. Może jakaś fundacja ze statutowym celem: rozjaśnianie mózgu, pomoże w tym temacie.

Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →

Komentarze Praktyków i Doradców Gospodarczych

Wszystkie ekspertyzy w Hubie Opinii →

Powiązane analizy dla zarządów

Więcej w dziale →
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 14.11.2026 22:40

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ISBnews, GUS i NBP.

Puls Biznesu
14.11 20:07

Jakie tematy gospodarcze przyciągnęły uwagę młodego pokolenia ekonomistów? Zainteresowały ich przede wszystkim mechanizmy giełdy, geopolityczne koszty wojen, psychologia długu oraz…

PAP Biznes / ESPI
14.11 18:48

MADKOM SA (22/2026) Inne informacje

PB Inwestor
14.11 18:40

Łukasz Prokopiuk, analityk DM BOŚ, obniżył z "kupuj" do "sprzedaj" rekomendację dla akcji Grupy Azoty tłumacząc to znacznym pogorszeniem otoczenia makroekonomicznego.

Puls Biznesu
14.11 18:16

Odmowa podpisania ustawy oznacza faktyczne wyrzucenie jej do kosza, żadna rządowa większość nie ma przecież szans na zebranie do przełamania weta trzech piątych poselskich głosów.

PB Inwestor
14.11 17:00

Rada dyrektorów Nvidii wybrała Colette Kress na tymczasową prezeskę w momencie, w którym firma zmaga się ze skutkami rezygnacji Jensena Huanga w obliczu skandalu z udziałem…

PB Inwestor
14.11 14:00

Tomasz Rodak, analityk z Domu Maklerskiego BOŚ, obniżył o 41 proc. do 506 zł cenę docelową akcji spółki Creepy Jar, ale podtrzymał rekomendację "kupuj". Ma cztery argumenty.