Wypowiedź ekspercka 3 min lektury executive

Konkurencja, nie monopol, eliminuje patologie

Kamil Gieroba Dział: Wypowiedź ekspercka
Konkurencja, nie monopol, eliminuje patologie
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Kilka tygodni temu pisałem o tym, że źle się dzieje na rynku śmieciowym. Nie spodziewałem się, że ciąg dalszy dopisze samo życie:...
  • Wymiar strategiczny: Weryfikacja modeli biznesowych, ekspozycji ryzyka oraz zgodności z otoczeniem prawno-podatkowym.
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Wypowiedź ekspercka). Szacowany czas zapoznania: 3 min lektury executive.

fot. Newseria

Kilka tygodni temu pisałem o tym, że źle się dzieje na rynku śmieciowym. Nie spodziewałem się, że ciąg dalszy dopisze samo życie: seria wielkich pożarów składowisk odpadów okazała się na tyle poważna, że głos zabrał sam premier. Ministerstwo Środowiska pracuje nad regulacjami, które mają przeciwdziałać patologiom.

Otwarte pozostaje pytanie, czy faktycznie położą im kres.

Na początek krótkie wyjaśnienie: nie jest prawdą, że pożary wybuchły jedynie na składowiskach odpadów należących do firm prywatnych. W Olsztynie pożar miał miejsce w zakładzie komunalnym, a w Radomiu i Kielcach bloki odpadów magazynowane były w przedsiębiorstwach gminnych. Ale oczywiście odpowiedzialności za pożary nie sposób zrzucić na siłę wyższą.

Przedstawiciele branży zwracają jednak uwagę, że do takich sytuacji nie dochodziło przed 2013 rokiem, kiedy to pełną kontrolę nad gospodarką odpadami przejęły gminy. O tym, jak wykorzystały swoje uprawnienia (do ustanowienia w wielu wypadków monopolu przedsiębiorstw komunalnych), już pisałem. Tu dodam tylko, w jaki sposób cała sytuacja przyczyniła się do rozwoju patologii trapiących branżę – lecz przede wszystkim nas, mieszkańców. Otóż obowiązujące prawo wprowadziło zasadę samofinansowania – za odbiór śmieci i to, co się dalej z nimi, płacą mieszkańcy. Lepsza usługa kosztuje więcej, a zatem musiałaby oznaczać podwyżki opłat dla mieszkańców. Trudno wyobrazić sobie wójta albo burmistrza, który chce wygrać kolejne wybory pod hasłem większych obciążeń finansowych dla wyborców. Zatem decyduje kryterium ceny. Niestety, to, jak firma będzie odpadami gospodarowała, zamawiającego nie obchodzi. Wystarczą dokumenty, a jak wiadomo, papier zniesie wszystko. I w niektórych przypadkach za atrakcyjną cenę gmina dostaje usługę mało atrakcyjną dla środowiska. Śmieci lądują w lasach, jeziorach, są magazynowane w blokach na specjalnych placach. Uwaga: nie są składowane, bowiem na to potrzebne są zezwolenia i odpowiednia infrastruktura, ale magazynowane. Czyli przechowywane tymczasowo (w rzeczywistości: tak długo, jak się da).

Niska cena nie może być alternatywą dla wysokiej jakości. W tym przypadku zawinili wszyscy: ustawodawca, który skonstruował źle ocenianą ustawę, gminy, które oglądają się bądź na interes gminnych spółek, bądź na to, by koszty były jak najniższe – i oczywiście nieuczciwe firmy śmieciowe. Nie znamy jeszcze projektu resortu środowiska, ale powinien on uwzględnić następujące elementy. Po pierwsze – nacisk na zachowanie standardów, i to nie tylko na papierze. Kontrola gmin nad gospodarką odpadami powinna być realna, samorządowcy muszą ponosić odpowiedzialność za wybór firmy, ale i muszą mieć możliwość sprawdzenia, jak ona działa. Do rozważenia jest powiązanie całego systemu z producentami opakowań, tak, by odzysk i recykling były opłacalne. Po trzecie – zapewnić realną konkurencję przy ostrych kryteriach. Niech prywatne, polskie firmy wrócą do gry, o ile oczywiście będą w stanie spełnić wymagania. Bo jeżeli ktoś myśli, że monopol gminnych spółek będzie lekarstwem na całe zło, to jest w błędzie. To nie konkurencja na rynku, a faktyczny jej brak spowodował nawarstwienie się patologii. Zaczęliśmy, niestety, odczuwać to na własnej skórze…

Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →

Komentarze Praktyków i Doradców Gospodarczych

Wszystkie ekspertyzy w Hubie Opinii →

Powiązane analizy dla zarządów

Więcej w dziale →
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 14.11.2026 22:40

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ISBnews, GUS i NBP.

Puls Biznesu
14.11 20:07

Jakie tematy gospodarcze przyciągnęły uwagę młodego pokolenia ekonomistów? Zainteresowały ich przede wszystkim mechanizmy giełdy, geopolityczne koszty wojen, psychologia długu oraz…

PAP Biznes / ESPI
14.11 18:48

MADKOM SA (22/2026) Inne informacje

PB Inwestor
14.11 18:40

Łukasz Prokopiuk, analityk DM BOŚ, obniżył z "kupuj" do "sprzedaj" rekomendację dla akcji Grupy Azoty tłumacząc to znacznym pogorszeniem otoczenia makroekonomicznego.

Puls Biznesu
14.11 18:16

Odmowa podpisania ustawy oznacza faktyczne wyrzucenie jej do kosza, żadna rządowa większość nie ma przecież szans na zebranie do przełamania weta trzech piątych poselskich głosów.

PB Inwestor
14.11 17:00

Rada dyrektorów Nvidii wybrała Colette Kress na tymczasową prezeskę w momencie, w którym firma zmaga się ze skutkami rezygnacji Jensena Huanga w obliczu skandalu z udziałem…

PB Inwestor
14.11 14:00

Tomasz Rodak, analityk z Domu Maklerskiego BOŚ, obniżył o 41 proc. do 506 zł cenę docelową akcji spółki Creepy Jar, ale podtrzymał rekomendację "kupuj". Ma cztery argumenty.