Nieruchomości 4 min lektury executive

NSA odrzucił skargi kasacyjne dotyczące interpretacji przepisów nacjonalizacyjnych

red/tb Dział: Nieruchomości
NSA odrzucił skargi kasacyjne dotyczące interpretacji przepisów nacjonalizacyjnych
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Naczelny Sąd Administracyjny oddalił 2 skargi kasacyjne złożone wcześniej przez Polskie Towarzystwo Ziemiańskie. Na kolejnym już posiedzeniu w tej sprawie - 22...
  • Wymiar strategiczny: Weryfikacja modeli biznesowych, ekspozycji ryzyka oraz zgodności z otoczeniem prawno-podatkowym.
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Nieruchomości). Szacowany czas zapoznania: 4 min lektury executive.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił 2 skargi kasacyjne złożone wcześniej przez Polskie Towarzystwo Ziemiańskie. Na kolejnym już posiedzeniu w tej sprawie - 22 lutego - Sąd przyjął, że zgodnie z art. 170 P.P.S.A. sądy administracyjne związane są wyrokiem w sprawie I OSK 2440/13. Jak uzasadniał NSA, przy wykładni systemowej należy porównywać akty najbardziej do siebie zbliżone, które miały taki sam lub zbieżny cel. Dlatego Sąd odwołał się do ustawy o Wykonaniu Reformy Rolnej z 1925 r., przyjmując, że obejmowała ona grunty w miastach, ale je wyłączała. Skargi kasacyjne, które rozpatrywał na kolejnym już posiedzeniu NSA, dotyczyły tego, jak organy państwowe (administracja, samorządy czy sądy) powinny interpretować przepisy aktów nacjonalizacyjnych, przede wszystkim dekretu PKWN o Reformie Rolnej z 1944 roku.

Sędziowie NSA powołali się na wyrok w sprawie I OSK 2240/13, którym – zgodnie z art. 170 P.P.S.A. - związane są wszystkie polskie sądy administracyjne. W sprawie tej NSA stwierdził, że „nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, to nieruchomości o charakterze rolniczym”, ewentualnie (tego NSA nie sprecyzował), że to „nieruchomości rolnicze o charakterze rolniczym”.

- Ogromne zdziwienie budzi odwołanie się przez Sąd - w kontekście powodów oddalenia obu skarg kasacyjnych - do treści ustawy z 28.XII. 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej. – mówi Marcin Schirmer – prezes Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego. Jego zdaniem NSA odwołał się do przepisów ustawy o wykonaniu reformy rolnej z 1925 r., którą komunistyczny dekret uchylał, wywodząc, iż skoro wyłączała ona grunty w mieście, to znaczy, iż grunty w mieście były objęte pojęciem "nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym".  - Tylko, że owa ustawa z 1925 r. wcale nie czyniła takiego wyłączenia. Tym samym Sąd odwołał się do nieistniejącego przepisu. – dodaje Marcin Schirmer.  

Do przywoływanego przez NSA wyroku w sprawie I OSK 2240/13 odnosił się wcześniej w swojej glosie prof. dr. hab. Aleksander Lichorowicz:

- Dla mnie argumentem najbardziej ważkim jest brzmienie art.2 ust.2 ustawy z 28.XII. 1925 r.,  zgodnie z którym grunty położone w granicach administracyjnych miast nie podlegają działaniu przepisów o reformie rolnej. Przepis ten ponownie, po 1919 r., nadaje moc ustawową kryterium położenia jako wyznacznika nieruchomości ziemskich i wszelkie podnoszone, wątpliwe zresztą, zastrzeżenia co do mocy wiążącej definicji nieruchomości ziemskiej stają się - zdaniem moim - bezprzedmiotowe . Powyższy wniosek nie stoi w sprzeczności z generalną zasadą , w myśl której przy dokonywaniu wykładni danej normy prawnej nie można odwoływać się do definicji zawartej w akcie prawnym uchylonym przed lub z dniem nabycia mocy prawnej przez normę interpretowaną. W tym wypadku nie chodzi bowiem o definicję nieruchomości ziemskiej zawartą w ustawie z 28.XII.1925 o wykonaniu reformy rolnej, którą to ustawę dekret z 6.IX.1944 r. uchylił, a tylko potwierdzenie w treści  ustawy z 28.XII.1925 r. cały czas obowiązującej normy wcześniejszej ( z 1919 r. ), która obowiązywała do 1957 r. Tego zaś potwierdzenia uchylenie ustawy z 28.XII.1925 r. nie zdyskwalifikowało – przeczytać można w glosie profesora Aleksandra Lichorowicza.

Zdaniem Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego, NSA z treści tej ustawy wyciągnął nie tylko wniosek zupełnie odwrotny do stanowiska profesora Lichorowicza, ale jeszcze naruszył generalną zasadę zabraniającą przy dokonywaniu wykładni przepisów do odwoływania się do definicji zawartych w aktach prawnych uchylonych przed lub z dniem nabycia mocy prawnej przez normę (przepisy) interpretowane. W drugiej części zacytowanego fragmentu prof. Lichorowicz jednocześnie wyjaśnia dlaczego jego pogląd tej normy nie narusza.

Polskie Towarzystwo Ziemiańskie ma więcej wątpliwości:

Z przestawionego do tej pory przez NSA stanowiska dalej nie wiadomo co ma oznaczać słowo "ziemskie" w kontekście "nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym", bo przecież wiadomo, iż nie może oznaczać "rolnicze". Nie wiadomo również, jakie organy miałyby wdrażać reformę rolną na terenie miast, skoro dekretem o reformie rolnej powołano jedynie organy  mogące działać na terenach wiejskich. Oczekujemy zatem na pisemne uzasadnienie zapadłych wyroków – podsumowuje Marcin Schirmer.

Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →

Komentarze Praktyków i Doradców Gospodarczych

Wszystkie ekspertyzy w Hubie Opinii →

Powiązane analizy dla zarządów

Więcej w dziale →
Nieruchomości

Warszawa w obliczu ryzykownych zmian planistycznych

Warszawa planuje istotne zmiany w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, które mogą doprowadzić do znacznych strat finansowych i społecznych....

14 lis 2024 • 2 min lektury executive
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 14.11.2026 22:40

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ISBnews, GUS i NBP.

Puls Biznesu
14.11 20:07

Jakie tematy gospodarcze przyciągnęły uwagę młodego pokolenia ekonomistów? Zainteresowały ich przede wszystkim mechanizmy giełdy, geopolityczne koszty wojen, psychologia długu oraz…

PAP Biznes / ESPI
14.11 18:48

MADKOM SA (22/2026) Inne informacje

PB Inwestor
14.11 18:40

Łukasz Prokopiuk, analityk DM BOŚ, obniżył z "kupuj" do "sprzedaj" rekomendację dla akcji Grupy Azoty tłumacząc to znacznym pogorszeniem otoczenia makroekonomicznego.

Puls Biznesu
14.11 18:16

Odmowa podpisania ustawy oznacza faktyczne wyrzucenie jej do kosza, żadna rządowa większość nie ma przecież szans na zebranie do przełamania weta trzech piątych poselskich głosów.

PB Inwestor
14.11 17:00

Rada dyrektorów Nvidii wybrała Colette Kress na tymczasową prezeskę w momencie, w którym firma zmaga się ze skutkami rezygnacji Jensena Huanga w obliczu skandalu z udziałem…

PB Inwestor
14.11 14:00

Tomasz Rodak, analityk z Domu Maklerskiego BOŚ, obniżył o 41 proc. do 506 zł cenę docelową akcji spółki Creepy Jar, ale podtrzymał rekomendację "kupuj". Ma cztery argumenty.