Prawo 5 min lektury executive

Naczelny Sąd Administracyjny określi, jaki jest dokładny zakres przepisów nacjonalizacyjnych

Alicja Micuła Dział: Prawo
Naczelny Sąd Administracyjny określi, jaki jest dokładny zakres przepisów nacjonalizacyjnych
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Osoby poszkodowane prowadzące, często już od ponad dwudziestu lat, starania o odzyskanie bezprawnie odebranych im nieruchomości lub wypłatę za nie odszkodowań do...
  • Wymiar strategiczny: Weryfikacja modeli biznesowych, ekspozycji ryzyka oraz zgodności z otoczeniem prawno-podatkowym.
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Prawo). Szacowany czas zapoznania: 5 min lektury executive.

http://www.ziemianie.org.pl/

Osoby poszkodowane prowadzące, często już od ponad dwudziestu lat, starania o odzyskanie bezprawnie odebranych im nieruchomości lub wypłatę za nie odszkodowań do dziś czekają na rzetelną interpretację przepisów nacjonalizacyjnych. Zdaniem poszkodowanych, organy państwowe (m.in. sądy i administracja) często dokonują interpretacji w sposób zbyt szeroki. 14 lutego Naczelny Sąd Administracyjny ma rozstrzygnąć, jak należy stosować przepisy największego aktu nacjonalizacyjnego czyli dekretu PKWN z 1944 r o reformie rolnej.

Według poszkodowanych, niewłaściwa – ich zdaniem – interpretacja przepisów samych aktów nacjonalizacyjnych jest niebezpieczna dla całego systemu prawnego w Polsce. W przyszłości może dotknąć bowiem każdego obywatela także w zupełnie innych postępowaniach. Jak twierdzi Marcin Schirmer – Prezes Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego – nie chodzi tu więc tylko o przepisy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, ale o fundamentalne zasady interpretacji i stosowania prawa, które winny mieć zastosowanie do wszystkich spraw i wszystkich obywateli, ponieważ wszyscy powinni być równi wobec prawa.
- Jeśli zgodnie z komunistycznym dekretem o reformie rolnej miał on dotyczyć tylko „nieruchomości ziemskich o charakterze rolniczym”, to nie wolno pomijać żadnej z tych przesłanek. Każda nieruchomość (lub jej część) podlegająca temu dekretowi musiała być nie tylko nieruchomością o charakterze rolniczym, ale jednocześnie nieruchomością ziemską, bo obie te niezależne przesłanki w sposób łączny zostały wprost wskazane w dekrecie – mówi Marcin Schirmer. - Nie wolno też tłumaczyć wyrażenia „ziemskie” jako „rolnicze”, gdyż w ten sposób – wbrew wyraźnym zapisom dekretu - rozszerzamy jego działanie na wszystkie nieruchomości o charakterze rolniczym, pomijając, że każda z tych nieruchomości ma być nie tylko nieruchomością rolniczą, ale jednocześnie nieruchomością ziemską – dodaje Marcin Schirmer.
Takie rozumowanie prowadzi zatem do objęcia nacjonalizacją tego, co nie powinno jej podlegać.
- Poza tym taki sposób myślenia jest zupełnie nielogiczny. Jeśli uznamy – tak jak sąd pierwszej instancji (a to on najczęściej orzekając używał zbyt szerokiej interpretacji) – że użyte w dekrecie słowa „nieruchomości ziemskie”, mają oznaczać „nieruchomości rolnicze”, to powstaje pytanie po co po słowie „ziemskie” w treści przepisu użyto sformułowania „o charakterze rolniczym”? Trudno przecież przyjąć aby ówczesnym władzom chodziło o „nieruchomości rolnicze o charakterze rolniczym”, bo to jest kompletny absurd językowy, a tak właśnie wynika z przyjętej przez sąd I instancji interpretacji. Czyżby sąd nie zauważył, że przyjęta przez niego wykładnia prowadzi do takiego nonsensu? – zastanawia się Marcin Schirmer
Rozstrzygnięcie, jaka powinna być prawidłowa interpretacja przepisów nacjonalizacyjnych jest dla osób poszkodowanych kluczowe. Chodzi przede wszystkim o określenie, czy objęte takimi przepisami nieruchomości musiały spełniać wszystkie wyraźnie wymienione w tych przepisach przesłanki, czyli w przypadku dekretu o reformie rolnej musiały być zarówno „ziemskie”, jak i mieć „charakter rolniczy” (tak jak to wyraźnie zapisano w przepisach), czy też wystarczał sam charakter rolniczy?
- Jeśli uznamy, że przepisy odnoszące się do praw i obowiązków obywateli można interpretować z pominięciem niewygodnych dla Skarbu Państwa fragmentów, czyli rozszerzać ich stosowanie, to za chwilę może stać się to powszechną praktyką, która może dotknąć każdą osobę, choćby w postępowaniu podatkowym. W czasach poprzedniego ustroju takie praktyki miały właśnie miejsce, ale chyba nie chcemy, aby te czasy powróciły - podsumowuje Marcin Schirmer.
Sprawy mają sygn. I OSK 474/15 oraz I OSK 2811/15 i będą rozpoznawane przez Naczelny Sąd Administracyjny we wtorek 14 lutego odpowiednio o godz. 11 i 11.30 w sali „G”

Polskie Towarzystwo Ziemiańskie powstało w 1990 r. jako kontynuacja działającego w okresie przedwojennym Związku Ziemian (założonym w 1916 roku).
W swoich szeregach skupia byłych właścicieli ziemskich ich potomków i rodziny. Powstanie stowarzyszenia stało się możliwe dopiero po zmianach jakie dokonały się w Polsce po 1989 r. Dopiero wtedy, po latach prześladowań, byli ziemianie, pozbawieni swoich majątków i siedzib rodowych uzyskali możliwość zrzeszania się. PTZ jest organizacją o charakterze ogólnopolskim, posiada 11 oddziałów terenowych, współpracujemy także ze Związkiem Ziemian w Londynie i Paryżu. PTZ nie prowadzi działalności gospodarczej, a wszystkie funkcje sprawowane są społecznie.

Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →

Komentarze Praktyków i Doradców Gospodarczych

Wszystkie ekspertyzy w Hubie Opinii →

Powiązane analizy dla zarządów

Więcej w dziale →
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 14.11.2026 22:40

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ISBnews, GUS i NBP.

Puls Biznesu
14.11 20:07

Jakie tematy gospodarcze przyciągnęły uwagę młodego pokolenia ekonomistów? Zainteresowały ich przede wszystkim mechanizmy giełdy, geopolityczne koszty wojen, psychologia długu oraz…

PAP Biznes / ESPI
14.11 18:48

MADKOM SA (22/2026) Inne informacje

PB Inwestor
14.11 18:40

Łukasz Prokopiuk, analityk DM BOŚ, obniżył z "kupuj" do "sprzedaj" rekomendację dla akcji Grupy Azoty tłumacząc to znacznym pogorszeniem otoczenia makroekonomicznego.

Puls Biznesu
14.11 18:16

Odmowa podpisania ustawy oznacza faktyczne wyrzucenie jej do kosza, żadna rządowa większość nie ma przecież szans na zebranie do przełamania weta trzech piątych poselskich głosów.

PB Inwestor
14.11 17:00

Rada dyrektorów Nvidii wybrała Colette Kress na tymczasową prezeskę w momencie, w którym firma zmaga się ze skutkami rezygnacji Jensena Huanga w obliczu skandalu z udziałem…

PB Inwestor
14.11 14:00

Tomasz Rodak, analityk z Domu Maklerskiego BOŚ, obniżył o 41 proc. do 506 zł cenę docelową akcji spółki Creepy Jar, ale podtrzymał rekomendację "kupuj". Ma cztery argumenty.