Na Janowie, cieszącym się opinią najbardziej zdegradowanej społecznie i materialnie dzielnicy Katowic działa jedna z największych w kraju, prywatnych galerii sztuki współczesnej.
Galeria Sztuki Szyb Wilson funkcjonuje na terenie dawnego Szybu Wilson będącego przed laty częścią Kopalni Węgla Kamiennego Wieczorek, której historia sięga 1826 r. Placówka ta działa od 2001 r. i za cel postawiła sobie obok rewitalizacji społecznej dzielnicy Janowo, promocję młodych, odważnych i zaangażowanych twórców: malarzy, grafików, fotografików i performerów oraz prezentację polskiej i światowej sztuki współczesnej.
Kilka słów historii
Szyb Wilson znajduje się w Katowicach, na granicy trzech dzielnic: Nikiszowca, Janowa oraz Szopienic. Początkowo szyby pracujące na terenie dzisiejszej galerii nazywały się „Richthofen" i „Hulda". W 1935 r. zostały przemianowane na „Wilson", od nazwiska prezydenta Stanów Zjednoczonych, gdyż współudziałowcami kopalni byli amerykańscy inwestorzy. Po wojnie teren ten należał do Kopalni Wieczorek.
W 1995 roku zamknięto Szyb Wilson., a w 1998 roku w jego zabytkowych budynkach otwarto galerię sztuki współczesnej. Stało się tak dzięki staraniom Johanna Brosa, prezesa firmy Pro Inwest Sp. z o.o., Moniki Pac, prezeski Fundacji Eko-Art Silesia oraz zespół entuzjastów. Odnowa i rewaloryzacja budynku wiązała się również z rewitalizacją społeczną najbliższej okolicy Katowic. Wykorzystano na ten cel środki finansowe pochodzące z Unii Europejskiej.'
Zarówno sam obiekt jak i jego działalność są na tyle ciekawe, że Galeria została wpisana na listę Szlaku Zabytków Techniki.
To, co zabrał przemysł, kultura musi odzyskać
„To, co zabrał przemysł, kultura musi odzyskać" - to podstawowy cel założenia galerii sztuki współczesnej w szybie pokopalnianym. Już od ponad dziesięciu lat symbol ciężkiej pracy, trudu i przyziemności przenika się ze światem kultury, piękna i duchowości. Ta harmonia między obszarem kulturowym i gospodarką utrzymuje się również dzięki biurom nowoczesnych firm schowanym między eksponatami. Oscylowanie między sacrum i profanum podkreśla osobliwy charakter Szybu Wilson.
Od unikalnej kolekcji do sztuki naiwnej
W Galerii Szyb Wilson można obejrzeć unikalne dzieła z własnej kolekcji będące efektem działalności artystycznej takich twórców jak: Karol Wieczorek, Andrzej Urbanowicz, Marek Kamieński, Lech Kołodziejczyk, Andrzej Tobis, Erwin Sówka, Grupy Eco-Industri-Art, i starej Grupy Janowskiej oraz wieli interesujących twórców zagranicznych.
Często są tu również organizowane wystawy młodych, ambitnych i odważnych artystów z całego świata. Promowani są nie tylko lokalni artyści, związani z regionem, ale również z całej Polski, a także z innych krajów.
Jedną z największych organizowanych tu imprez promującą twórczość plastyczną jest Art Naif Festiwal, podczas którego prezentowane są prace artystów naiwnych często pochodzących z odległych zakątków naszego globu. Wystawiane w ramach festiwalu prace ukazują jak wiele radości, zarówno twórcom i odbiorcom daje naiwny, dziecięcy sposób postrzegania i obrazowania świata.
Od teatru po bale
Galeria Szyb Wilson to jedna z największych w Polsce prywatnych Galerii Sztuki. Dysponuje ona powierzchnią wystawienniczą ok. 2500 m². W jej skład wchodzą Duża Galeria (Łaźnia) o pow.1070 m², Średnia Galeria (Cechownia0 o pow. 670 m² i Mała galeria 170 o pow. m² oraz przylegające do nich tereny zielone o pow. 20 000 m². Powierzchnia Galerii pozwala na aranżację wewnątrz budynku sceny z widownią co umożliwia realizację spektakli teatralnych, koncertów, warsztatów artystycznych, imprez wystawienniczych, wykładów, konferencji czy debat publicznych. Z przestrzeni tej korzysta m.in. Teatr Śląski grywający tu swoje spektakle. W Galerii odbywają się także bale, imprezy integracyjne, spotkania firmowe, a także uroczystości rodzinne.
