Polska firma doradcza podsumowała wyniki monitoringu rynku pierwotnego w I kwartale 2014 r. Według REAS liczba mieszkań sprzedanych w pierwszych trzech miesiącach na rynkach 6 największych miast w kraju utrzymała się na wysokim poziomie odnotowanym w ostatnim kwartale ub. roku.
Wyraźnie wzrosła natomiast liczba mieszkań wprowadzonych do sprzedaży. Zdecydowanie przekroczyła przeciętną wartość odnotowywaną na rynku od przełamania kryzysu w końcu 2009 r. W rezultacie siódmy kwartał z rzędu oferta w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Trójmieście, Poznaniu i Łodzi spadła poniżej poziomu 40 tys., a zatem zrównała się z liczbą mieszkań sprzedanych w tych miastach w ostatnich czterech kwartałach.
W otoczeniu rynku najważniejszymi zjawiskami były:
- przyspieszenie tempa wzrostu gospodarczego w Polsce, przy utrzymaniu inflacji na wyjątkowo niskim poziomie;
- start programu „Mieszkanie dla Młodych” (MdM).
Na zachowania deweloperów i nabywców istotny wpływ miały także wcześniejsze regulacje: ustawa deweloperska i rekomendacja S3, a także utrzymujące się niskie stopy procentowe.
W pierwszym kwartale 2014 r. liczba mieszkań wprowadzonych do sprzedaży, trzeci kwartał z rzędu, wyraźnie wzrosła. Zgodnie z wynikami monitoringu REAS w sześciu aglomeracjach o największej skali obrotów na rynku pierwotnym w okresie styczeń – marzec do sprzedaży wprowadzono blisko 9,5 tys. mieszkań. Dzięki temu liczba mieszkań wprowadzonych na rynek w ostatnich czterech kwartałach - czyli 28,8 tys. - nieco zbliżyła się do przeciętnej rocznej wielkości odnotowywanej w ostatnich latach, czyli 35-37 tys. lokali. Można zaryzykować twierdzenie, że deweloperzy zaczęli odrabiać zaległości w rozpoczynaniu nowych inwestycji, które były efektem obaw związanych z wejściem w życie ustawy deweloperskiej. Zaowocowało to najpierw - na początku 2012 r. - rekordowo wysoką liczbą rozpoczynanych inwestycji, a następnie bardzo wyraźnym spadkiem w drugiej połowie 2012 i w całym 2013 r.
Pomimo tego, że od wejścia w życie ustawy minęło już prawie dwa lata, mieszkania wprowadzone do sprzedaży w I kwartale 2014 roku, nadal w ponad połowie są oferowane bez zapewnienia nabywcom rachunku powierniczego. Według informacji z firm deweloperskich są to albo kolejne etapy już wcześniej realizowanych przedsięwzięć, albo też nowe1 inwestycje, w przypadku których deweloperzy spełnili przed 29 kwietnia formalny wymóg ogłoszenia sprzedaży. W sumie w łącznej liczbie lokali dostępnych na koniec marca w analizowanych miastach, tylko około 28% oferowanych jest z rachunkami powierniczymi. Co ciekawe, zasadnicza zmiana w podejściu deweloperów miała miejsce w II kw. 2013 roku, kiedy odsetek mieszkań objętych rachunkami wzrósł skokowo do ok. 45% nowo wprowadzonej na rynek oferty. Od tej pory w kolejnych kwartałach udział procentowy mieszkań z rachunkami podlega niewielkim wahaniom.
Wydaje się, że dla sytuacji na rynku, stopniowe zwiększanie udziału inwestycji z rachunkami okazało się dobrym rozwiązaniem.
Pomimo dużej liczby rozpoczętych mieszkań, liczba lokali sprzedanych w minionym kwartale okazała się jeszcze wyższa, i to dość wyraźnie. W konsekwencji oferta, czyli łączna liczba mieszkań oferowanych do sprzedaży w sześciu aglomeracjach siódmy kwartał z rzędu zmniejszyła się i wyniosła na koniec marca nieco ponad 39,7 tys. jednostek. Było to o ok. 4% mniej niż trzy miesiące wcześniej i o prawie 30% mniej, niż w II kwartale 2012 r., kiedy wielkość oferty osiągnęła rekordowy poziom. Spadki wielkości oferty w porównaniu z końcem poprzedniego kwartału miały miejsce w większości miast, poza Poznaniem, gdzie nastąpił spektakularny wzrost o 23,4%. Tak duży wzrost oferty w tym mieście można wytłumaczyć reakcją na bardzo niską liczbę lokali wprowadzanych do sprzedaży w 2013 roku. Spośród pozostałych miast oferta najbardziej zmniejszyła się w Trójmieście (o 12,3%) i Łodzi (o 9,6%). W kolejnych miastach spadek liczby lokali w sprzedaży w okresie kwartału miał już mniejszą skalę: w Warszawie 3,0%, w Krakowie 5,2% zaś we Wrocławiu 6,2%.
