Gospodarka 3 min lektury executive

Fundament wolnego rynku

red/tb Dział: Gospodarka
Fundament wolnego rynku
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Wbrew utartemu zwyczajowi, pierwszy w nowym roku wpis na niniejszym blogu nie będzie poświęcony wróżeniu z fusów, czyli gdybaniu na temat, jaki...
  • Wymiar strategiczny: Weryfikacja modeli biznesowych, ekspozycji ryzyka oraz zgodności z otoczeniem prawno-podatkowym.
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Gospodarka). Szacowany czas zapoznania: 3 min lektury executive.

fot. krzysztofprzybyl.natemat.pl

Wbrew utartemu zwyczajowi, pierwszy w nowym roku wpis na niniejszym blogu nie będzie poświęcony wróżeniu z fusów, czyli gdybaniu na temat, jaki też ten 2014 rok będzie dla polskiej gospodarki.

Czasami warto spojrzeć za siebie i przypomnieć ważne rocznice. A 1-go stycznia minął właśnie, niemal kompletnie niezauważony, jakże istotny jubileusz. Dwadzieścia pięć lat temu weszły w życie regulacje, które stały się początkiem końca realnego socjalizmu w gospodarce. Mam na myśli Ustawę o działalności gospodarczej, znaną jako „ustawa Wilczka”. O ile Okrągły Stół przygotował polityczny grunt dla przemian ustrojowych w zakresie polityki, to powstała kilka miesięcy wcześniej ustawa Wilczka była impulsem dla wolnorynkowych przemian. Warto o tym pamiętać w ćwierćwiecze wolnej Polski.

Pierwszy artykuł wspomnianej ustawy brzmiał, jak na owe czasy, rewolucyjnie: „Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej jest wolne i dozwolone każdemu na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa". Dotąd w geście dobrej woli państwo pozwalało prywaciarzom na prowadzenie działalności gospodarczej w określonych dziedzinach. Większy zakład rzemieślniczy czy hodowla kwiatów stanowiła maksimum tolerancji ze strony „ludowej władzy". Oczywiście, im bardziej PRL chylił się ku upadkowi, tym bardziej zwiększało się pole działań dla podmiotów spoza – jak to ładnie nazywano – „gospodarki uspołecznionej". Dopiero Mieczysław Wilczek (pierwszy laureat Nagrody Kisiela!) doprowadził do uchwalenia ustawy, która kończyła czterdziestolecie monopolu państwa w gospodarce.

Pokolenie urodzone już po 1989 roku zapewne nie zrozumie rewolucyjności tego aktu prawnego. Cóż bowiem bardziej oczywistego, niż fakt, iż każdy może prowadzić firmę, a co nie jest wyraźnie zakazane przez prawo, jest dozwolone? Można dodać – i dobrze, że nie rozumieją. Znaczy to, że idee wolnego rynku i demokracji głęboko wrosły w pokolenie, które niedługo będzie nami rządzić.

O wiele chętniej mówi się dzisiaj o Okrągłym Stole i czerwcowych wyborach, niż o ustawie, która stała się fundamentem kolejnych regulacji, tworzących zręby wolnego rynku. Część polityków niechętnie przyjmuje do wiadomości fakt, że ta regulacja była dziełem osób ze starego reżimu. Cóż – a któż miał ją uchwalić przed 4 czerwca 1989 r.? Inni wskazują, że była próbą ratowania ówczesnej władzy, przekształcenia Polski Ludowej w kraj rodzaju obecnych Chin – w państwo socjalistyczne tylko z fasady. Po co zatem kilka tygodni później rozpoczęto rozmowy z opozycją?

Trzecia Rzeczpospolita nie wzięła się znikąd, a czerwcowe wybory – będące zresztą jedną z najważniejszych dat w dwudziestowiecznej historii Polski – tylko przypieczętowały to, co rozpoczęto wiele miesięcy wcześniej. Doceniając Okrągły Stół, nie możemy zapominać o ustawie Wilczka, niezależnie od tego, jak oceniamy jej twórców.

Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →

Komentarze Praktyków i Doradców Gospodarczych

Wszystkie ekspertyzy w Hubie Opinii →

Powiązane analizy dla zarządów

Więcej w dziale →
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 14.11.2026 22:40

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ISBnews, GUS i NBP.

Puls Biznesu
14.11 20:07

Jakie tematy gospodarcze przyciągnęły uwagę młodego pokolenia ekonomistów? Zainteresowały ich przede wszystkim mechanizmy giełdy, geopolityczne koszty wojen, psychologia długu oraz…

PAP Biznes / ESPI
14.11 18:48

MADKOM SA (22/2026) Inne informacje

PB Inwestor
14.11 18:40

Łukasz Prokopiuk, analityk DM BOŚ, obniżył z "kupuj" do "sprzedaj" rekomendację dla akcji Grupy Azoty tłumacząc to znacznym pogorszeniem otoczenia makroekonomicznego.

Puls Biznesu
14.11 18:16

Odmowa podpisania ustawy oznacza faktyczne wyrzucenie jej do kosza, żadna rządowa większość nie ma przecież szans na zebranie do przełamania weta trzech piątych poselskich głosów.

PB Inwestor
14.11 17:00

Rada dyrektorów Nvidii wybrała Colette Kress na tymczasową prezeskę w momencie, w którym firma zmaga się ze skutkami rezygnacji Jensena Huanga w obliczu skandalu z udziałem…

PB Inwestor
14.11 14:00

Tomasz Rodak, analityk z Domu Maklerskiego BOŚ, obniżył o 41 proc. do 506 zł cenę docelową akcji spółki Creepy Jar, ale podtrzymał rekomendację "kupuj". Ma cztery argumenty.