- Niezależnie od epoki, historycznych i politycznych okoliczności czy nawet podziałów, łączy nas swoisty „gen wolności". W czasach zniewolenia nakazywał naszym przodkom podejmowanie, czasem nawet beznadziejnych, misji niepodległościowych. W czasach demokracji uczy, jak radzić sobie z wywalczoną wolnością i budować nowoczesny kraj - mówi Piotr Gulczyński, prezes Zarządu Instytutu Lecha Wałęsy, w rozmowie z "Polską".
Skąd bierze się w Polakach tak duże przywiązanie do historii?
Niezależnie od epoki, historycznych i politycznych okoliczności czy nawet podziałów, łączy nas swoisty „gen wolności". W czasach zniewolenia nakazywał naszym przodkom podejmowanie, czasem nawet beznadziejnych, misji niepodległościowych. W czasach demokracji uczy, jak radzić sobie z wywalczoną wolnością i budować nowoczesny kraj. Uczy także szacunku i przywiązania dla historii, bo jest ona historią na przemian - pragnienia i walki o wolność oraz budowania wolnego kraju. Lubimy patrzeć na siebie przez jej pryzmat szukając lekcji na dziś i jutro. Odzywa się przy tym w nas ta romantyczna nuta... Jesteśmy sentymentalnym narodem, a to dobry fundament dla patriotyzmu.
Zdarza się, że historia dzieli zamiast łączyć. Czy w obecnych czasach możemy mówić o patriotyzmie ponad podziałami. Jeśli tak – w czym to się przejawia?
To na pewno znany każdemu z nas dreszcz emocji podczas śpiewu Hymnu Narodowego, czy zatrzymująca się w swoim pędzie Warszawa 1 sierpnia o godzinie 17.00. To również rzetelna codzienna praca nauczyciela, lekarza czy policjanta, taka zwykła obywatelska troska, aby krajowi się wiodło, aby na naszej ulicy było spokojnie, bezpiecznie i estetycznie. To wreszcie irytacja na stereotypowy obraz Polaka w mediach zagranicznych, wyzwalająca zwykłą chęć, żeby ten wizerunek zmienić. Tak rozumiem patriotyzm dziś, kiedy nie wymaga już walki, przelewania krwi, a stawia przed nami zadanie współdziałania, solidarności z innymi i odpowiedzialności.
Czy możliwe jest mówienie o patriotyzmie w formie przystępnej dla wszystkich?
Nie tylko możliwe, ale i konieczne. Kluczowe jest dotarcie do dzieci i ludzi młodych. O patriotyzmie i historii trzeba do nich mówić ich językiem, a szerzej – kodem. Mam na myśli wykorzystanie obrazu, form interaktywnych i wielu innych nowoczesnych narzędzi, które są dla nich naturalnym kanałem komunikacji, a tym samym sposobem zdobywania wiedzy.
Instytut Lecha Wałęsy wspiera pielęgnowanie tradycji niepodległościowej i solidarnościowej. Co składa się na jego aktywność?
Pracujemy nad propagowaniem naszego narodowego dziedzictwa oraz budowaniem polskiej dumy z historii z jej najważniejszymi kartami, których współczesnym ukoronowaniem było zwycięstwo Solidarności, kierowanej przez Lecha Wałęsę. Staramy się w naszej działalności doceniać trud przebytej drogi Polaków do wolności, podejmując jednocześnie refleksję nad wyzwaniami czasu demokracji. Liczne projekty realizowane w ramach naszej działalności statutowej mają formę konferencji, warsztatów i seminariów, spotkań dyskusyjnych, zajęć z młodzieżą oraz wydawnictw i akcji edukacyjnych.
Jakie są główne cele kampanii społecznej „Mam gen wolności?" organizowanej przez Instytut?
Ten program ma - zgodnie z misją Instytutu - na celu kształtowanie nowoczesnego poczucia patriotyzmu wśród młodych ludzi oraz integracji Polaków w szacunku dla dotychczasowych osiągnięć obywateli i całego społeczeństwa. Nie opieramy się na jednak na ocenie wydarzeń sprzed lat, lecz staramy się zawsze uświadamiać, że jako Polacy mamy ów „gen wolności", dzięki któremu udało nam się przetrwać i odbudować niepodległą Polskę.
Skąd pomysł na najnowszą odsłonę kampanii i dobór partnerów?
Tym razem z naszym przesłaniem chcemy trafić do najmłodszych odbiorców w całej Polsce. Dlatego wydaliśmy pakiet edukacyjny „Kto Ty jesteś", który ma zachęcić dzieci do samodzielnego poznawania historii i jest już dostępny w sklepach sieci Biedronka - partnera kampanii. Znajdują się w nim m.in. „Historyjki o historii" opowiadające o najważniejszych wydarzeniach w dziejach Polski, a także płyta audio z interpretacjami znakomitych polskich aktorów, m.in. Krystyny Jandy, Krzysztofa Kowalewskiego, Małgorzaty Sochy i Piotra Adamczyka. Cieszymy się z odzewu i zaangażowania instytucji, mediów oraz firm partnerskich w kampanię. Nasza dobra współpraca z nimi pokazuje, że wokół ważnych społecznych celów można z powodzeniem jednoczyć wiele podmiotów, nawet o różnym zakresie działalności.
