Krajowa Izba Gospodarcza zorganizowała debatę na temat inteligentnych systemów transportowych - ich rozwoju w Polsce. Jej uczestnicy zgadzali się, że ITS mogą być szansą dla rozwoju biznesu, jak również przyczynić się do zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej miast.
Według ekspertów brak sprawdzającego się systemu zarządzania ruchem powoduje zwiększenie kosztów prowadzenia działalności i utrudnia rozwój oraz konkurencyjność firm. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele KIG: prezes Andrzej Arendarski i Józef. M. Kowalczyk, przewodniczący Komitetu Infrastruktury Gospodarczej, Anna Midera, v-dyr. dep. polityki transportowej ministerstwa transportu, Krzysztof Król, doradca prezydenta RP, Marek Cywiński, dyr. Kapsch Telematic Services, Przemysław Staśkowiak z ZDM w Poznaniu, oraz eksperci: Tomasz Polichnowski i Eryk Kłossowski. Z punktu widzenia samorządów nierozwiązywane przez lata problemy w transporcie generują dodatkowe koszty, a także – co istotne – powodują obniżenie atrakcyjności gminy dla inwestorów. Dotyczy to szczególnie tych branż, w których sprawny transport drogowy odgrywa kluczową rolę.
W ostatnich latach jednym z rządowych priorytetów stało się nadrobienie ogromnych zaległości w zakresie sieci dróg krajowych i autostrad. Nowe drogi, szczególnie obwodnice miast, tylko w części rozwiążą wspomniany wyżej problem. Usprawnienie transportu na obszarze samych miast i miejscowości to zadanie samorządów. Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/40/UE z 7 lipca 2010 roku w sprawie ram wdrażania inteligentnych systemów transportowych w obszarze transportu drogowego oraz interfejsów z innymi rodzajami transportu (tzw. dyrektywa ITS), wprowadzanie inteligentnych systemów transportowych stało się jednym z priorytetów dla państw członkowskich UE. Stworzenie optymalnych warunków do wdrażania systemów to obowiązek, który spoczywa także na Polsce.
Zdaniem Krzysztofa Króla, Doradcy Prezydenta RP, najbardziej innowacyjne rzeczy w Polsce w dużej mierze wdrażają właśnie samorządy. Przykładem zastosowania innowacji w komunikacji jest chociażby płatność elektroniczna za komunikację miejską - w 27 miastach w Polsce anachroniczne stało się korzystanie z biletów drukowanych, naturalna jest płatność przez telefon komórkowy. Jego zdaniem droga w kierunku płatności elektronicznych jest ścieżką, którą będziemy podążali. Przykładowo w kontekście parkometrów. Przez systemy elektroniczne – chociażby skanowanie numerów rejestracyjnych czy elektroniczne winiety różnych systemów, będzie możliwe naliczanie opłat za parkowanie czy – w przyszłości – wjazd do centrów miast. Umożliwią one wycofanie się z anachronicznego, analogowego płacenia.
Zielone światło do wdrażania ITS-ów przez samorządy to zdecydowanie za mało. Krajowa Izba Gospodarcza uważa, że niezbędne jest aktywne zachęcanie samorządów do inwestowania w nowoczesne systemy zarządzania ruchem. To zadanie m.in. Ministerstwa Transportu. Rolą organizacji zrzeszających przedsiębiorców jest z kolei przedstawianie samorządom ułatwień dla biznesu, jakie niesie ze sobą poprawa zarządzania ruchem na obszarze danej gminy. Według Anny Midery z Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pobudzenie świadomości lokalnej dot. ITS jest wyzwaniem dla Resortu Transportu. Ponadto poprawa dostępności terytorialnej w Polsce wymaga bezwzględnej integracji wszystkich gałęzi transportu, rozumianych jako zintegrowany system. Inteligentne Systemy Transportowe nie tylko pomogą w utworzeniu spójnego systemu, ale także przyczynią się do upłynnienia ruchu czy poprawy bezpieczeństwa. Przyszła jakość polskiej infrastruktury transportowej coraz bardziej będzie zależała od elementów, które będą ją spajały w jednolitą całość.
Podczas konferencji Marek Cywiński, Dyrektor Generalny Kapsch Telematic Services, zwrócił również uwagę na fakt, że miasta różnie artykułują swoje potrzeby w zakresie ITS ponieważ dla każdego z nich inteligentne systemy oznaczają co innego. Podkreślił konieczność interoperacyjności owych systemów. Moduły, które pomogą uporać się różnym miastom z ich problemami poprzez tzw. ‘rozwiązania miękkie’, powinny być są ze sobą kompatybilne, a pewne standardy we wdrażaniu ITS - zachowane.
W opinii ekspertów Krajowej Izby Gospodarczej niezbędne jest również dokonanie kompleksowego przeglądu obowiązujących regulacji, pod kątem ich wpływu na realizację przez samorządy projektów z zakresu ITS. Prawo nie powinno stwarzać żadnych barier opóźniających budowę takich systemów. W szczególności należy pochylić się nad postulowaną przez część środowiska samorządowego zmianą prawa, umożliwiającą podejmowanie przez poszczególne samorządy decyzji o wprowadzaniu opłat kongestyjnych (opłat za wjazd samochodem do centrum miast). Obecnie decyzja taka spoczywa w rękach Ministra Transportu, co skutecznie blokuje wykorzystanie takiego narzędzia przez miasta. Warto zaznaczyć, że dzięki ITS-om w wielu europejskich metropoliach (m.in. Londynie i Sztokholmie) funkcjonuje sprawne pobieranie opłat kongestyjnych, finansujących utrzymanie infrastruktury transportowej miasta. „Inteligentne Systemy Transportowe nie zastąpią oczywiście braku infrastruktury podstawowej. Ich funkcją jest przede wszystkim zwiększenie efektywności wykorzystania infrastruktury drogowej, kolejowej i lotniczej” - podkreśla Andrzej Arendarski, Prezes Krajowej Izby Gospodarczej.
Korzyści z inwestycji infrastrukturalnych, w tym w inteligentne systemy transportowe zależą od realizowania polityki zrównoważonego rozwoju poszczególnych infrastruktur, od sprawnych systemów pobierania opłat za ich użytkowanie i od właściwej polityki przestrzennego zagospodarowania kraju, regionów, miast i gmin.
„Wzajemnych uwarunkowań, wpływających na efektywność inwestycji infrastrukturalnych jest oczywiście znacznie więcej. Jedno jest pewne – poprawa efektywności tych inwestycji jest niemożliwa bez Inteligentnych Systemów Transportowych” – zauważa Józef Marek Kowalczyk - Przewodniczący Komitetu Infrastruktury Gospodarczej KIG.
{jumi [*9]}
