Polskie prawo fundacyjne – czas na zmiany!

Polskie prawo fundacyjne – czas na zmiany!

Dyskusja – zdominowana, niestety, przez polityków – o nabyciu przez Polskę kolekcji książąt Czartoryskich zaowocowała ciekawym wątkiem. Mam nadzieję, że da on impuls do równie żywiołowej publicznej debaty.

Chodzi mianowicie o jakość naszego prawa, regulującego działalność fundacji.

Przypomnę, że najnowsza kontrowersja w złożonej sprawie kupna zbiorów dotyczy zarejestrowania w Liechtensteinie nowej fundacji, która ma dysponować środkami przelanymi przez państwo na konto Fundacji XX. Czartoryskich. Dla krytyków to dowód na to, że fundator chce wyprowadzić pieniądze. Przedstawiciele Fundacji argumentują, że polskie prawo regulujące działalność fundacji jest archaiczne i złe, zaś przepisy Liechtensteinu dadzą możliwość o wiele bardziej skutecznego wspierania społecznie ważnych celów.

O prawie tego malutkiego państwa nie wiem nic, więc nie wypowiadam się. Natomiast, jako wieloletni prezes Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego, przyznaję rację: polskie prawo regulujące działalność fundacji wymaga zmiany. Zmiany mądrej i dość pilnej. W ubiegłym tygodniu wady regulacji bardzo trafnie wypunktował na łamach „Rzeczpospolitej” mecenas Przemysław Litwiniuk. Otóż obecna ustawa pochodzi – o zgrozo! - z 1984 r. Analogicznie zresztą jak często nowelizowane i niezmiennie krytykowane Prawo prasowe. Niezależnie od tego, jak oceniać jakość legislacyjną obu ustaw, to ich zasadniczą wadą jest osadzenie w skrajnie odmiennych warunkach ustrojowych i gospodarczych. Tak jak w epoce Polski Ludowej zupełnie inaczej postrzegano rolę mediów, a w 1984 r. o prywatnych mediach nikomu się nie śniło, tak i za czasów premierostwa generała Jaruzelskiego inaczej postrzegano rolę fundacji. Znamienny jest tu zapis ustawy, że fundacje mają służyć celom „zgodnym z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej” (w tekście pierwotnym: Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej). Od razu nasuwa się pytanie: jakimi celami? Czy na przykład pomoc bezdomnym zwierzętom jest celem zgodnym z podstawowymi interesami państwa? Bo jeśli nie, to – zgodnie z duchem ustawy – sąd nie powinien rejestrować takiej fundacji.

Jak się duch ustawy ma do zagwarantowanej w Konstytucji RP swobody zrzeszania się i prowadzenia społecznej działalności? Nijak. Więc sądy udają, że wspomnianego zapisu nie ma. Co nie oznacza, że nigdy nikomu nie przyjdzie do głowy, by po niego sięgnąć, by sprawić kłopot danej fundacji. Tu pozwolę sobie na dygresję: rzeczona ustawa jest doskonałym przykładem, że dogmat liberałów, by prawo było proste, krótkie i zrozumiałe, w praktyce prowadzi do zgoła innych sytuacji. Ustawa jest bardzo krótka, liczy równo 20 artykułów, ale przez to zostawia olbrzymie pole do interpretacji sądom i urzędnikom. I widać to w praktyce: w niektórych przypadkach sądy rejestrują statut fundacji szybko i bez zbędnych ceregieli, a czasami dokonują analizy niemal każdego zdania, zalecając wiele poprawek. Sądy sądami, ale szerokie pole do interpretacji dla urzędników nadzorujących fundacje jest groźne.

Mecenas Litwiniuk zwrócił uwagę na inny niebezpieczny zapis ustawy, z jednej strony szalenie utrudniający fundatorom likwidację fundacji, a z drugiej – dający państwu w zasadzie nieograniczoną możliwość ich likwidacji. Prawo stanowi bowiem, iż likwidacja może nastąpić wyłącznie, gdy cele fundacji zostaną osiągnięte bądź wyczerpie się jej majątek. Jako fundator nie mogę więc zlikwidować fundacji, gdy dostrzegę lepszą drogę do realizacji założonych celów. Ale ta sama ustawa dopuszcza możliwość likwidacji fundacji w drodze ustawy. Koniec, kropka. Tak przewiduje artykuł 15 ustęp 3 omawianego aktu. Ustawodawca nie uściśla, kiedy można to zrobić, na jakich warunkach. Wynika z tego, że większość parlamentarna może przyjąć ustawę likwidującą określone fundacje, bo ma taki kaprys.

Nie jest przypadkiem, że wiele fundacji rejestruje się za granicą, także w Księstwie Liechtenstein, którego prawo w tym zakresie, zdaniem specjalistów, uchodzi za nowoczesne i precyzyjne. Akurat tych cech polskiej ustawie brakuje. Może więc PT. Decydenci, bardzo gorliwi w przygotowywaniu co rusz nowych ustaw i rozporządzeń, zaproponują coś lepszego? Naprawdę, jest taka potrzeba.

Powrót na górę

Mapa strony

Biznesciti.com

O biznesie

Przydatne linki

O nas

Polityka Prywatności

W celu realizacji obowiązku informacyjnego, zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poniżej przekazujemy „klauzulę informacyjną” z prośbą o zapoznanie się.


Polityka prywatności i przetwarzania danych osobowych

Administratorem Twoich danych osobowych jest Impresja Studio Promocji z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Drewnianej 5 lok. 3,. Poniżej znajdziesz wszelkie niezbędne informacje dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych w związku z realizacją usługi informacyjnej.

2. Przedstawicielem Administratora jest Tomasz Brzozowski: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

3. Dane osobowe przetwarzane są w celu w celu świadczenia usług informacyjnych oraz w celach marketingowych. Podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - „RODO”).

4. Dane będą przetwarzane w celach marketingowych do momentu wycofania przez Ciebie zgody na takie przetwarzanie.

W zakresie usług Impresja Studio PR Twoje dane będą przetwarzane przez okres, w którym usługi te będą świadczone oraz, w uzasadnionych wypadkach, po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

5. Po zakończeniu przetwarzania danych osobowych w pierwotnym celu, dane będą, w uzasadnionych wypadkach, przetwarzane po zakończeniu ich świadczenia, jednak wyłącznie jeżeli jest dozwolone lub wymagane w świetle obowiązującego prawa np. przetwarzanie w celach statystycznych, rozliczeniowych lub w celu dochodzenia roszczeń. W takim przypadku dane będą przetwarzane jedynie przez okres niezbędny do realizacji odpowiednich celów.

6. Podanie danych jest dobrowolne

7. Twoje dane osobowe nie będą przekazywane.

8. Jako administrator Twoich danych, zapewniamy Ci prawo dostępu do Twoich danych, możesz je również sprostować, żądać ich usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także skorzystać z uprawnienia do złożenia wobec Administratora sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych oraz prawa do przenoszenia danych do innego administratora danych. W przypadku wyrażenia dobrowolnej zgody, przysługuje Ci prawo cofnięcia zgody na przetwarzanie danych w dowolnym momencie co nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Informujemy także, że przysługuje Ci prawo wniesienia skargi do organu nadzorującego przestrzeganie przepisów ochrony danych osobowych.

9. Na niniejszej witrynie znajdują się wtyczki społecznościowe serwisu Facebook: „Lubię to”, które są powiązane z serwisem Facebook. Pod naszym artykułami umieszczany jest kod odwołujący się do serwisu Facebook. Używając przycisku „Lubię to”, użytkownik loguje się do serwisu Facebook, w którym obowiązują zasady ochrony prywatności określone przez serwis Facebook.

10. Ta strona zbiera w sposób automatyczny informacje zawarte w plikach cookies i wykorzystuje je w celach statystycznych oraz do usprawnienia funkcjonowania serwisu. Pliki Cookiem są też zbierane przez Google Analytics. Pliki cookies są plikami tekstowymi, które przechowywane są w komputerze użytkownika serwisu.

Wykorzystujemy dwa rodzaje plików cookies – tymczasowe i stałe. Pliki tymczasowe przechowywane są do momentu opuszczenia przez Ciebie naszej strony (poprzez wejście na inną stronę, wylogowanie lub wyłączenie przeglądarki). Pliki stałe przechowywane są w Twoim komputerze do czasu ich usunięcia lub przez czas wynikający z ich ustawień.

W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień swojej przeglądarki, aby zablokować obsługę plików cookies lub każdorazowo uzyskiwać informacje o ich umieszczeniu w swoim urządzeniu. Inne dostępne opcje możesz sprawdzić w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. Większość przeglądarek domyślnie jest ustawione na akceptację zapisu plików cookies w komputerze. Informacje dotyczące ustawień przeglądarek internetowych dostępne są w jej menu (pomoc) lub na stronie jej producenta.

Korzystając z tej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki.