Biznes 8 min lektury executive

Koniec przymusowego ESG dla 90% firm w Polsce! Projekt UC155 zwalnia średni biznes, ale banki żądają danych

Koniec przymusowego ESG dla 90% firm w Polsce! Projekt UC155 zwalnia średni biznes, ale banki żądają danych
Spotkanie zarządu i dyrektorów finansowych poświęcone strategii raportowania ESG oraz atestacji niefinansowej w Warszawie. Fot. Opracowanie redakcyjne BiznesCiti
EXECUTIVE BRIEF Kluczowe wnioski dla zarządu • Raport rynkowy
  • Główny wymiar analityczny: Projekt UC155 (druk 3261), wdrażający unijny pakiet Omnibus I, ogranicza obowiązkowe raportowanie CSRD w Polsce o ok. 90 proc. Od 2027 r....
  • Wymiar strategiczny i operacyjny: Rewolucja w progach CSRD: projekt UC155 i 1,9 mld zł przychodu oraz Ustawa z 27 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 333): furtka dla zarządów już za lata 2025–2026.
  • Rekomendacja dla kadry zarządzającej: Materiał sektorowy (Biznes). Szacowany czas zapoznania: 8 min lektury executive.

Przełom 2026 i 2027 roku przynosi największą korektę unijnego i polskiego prawa zrównoważonego rozwoju od momentu uchwalenia Zielonego Ładu. Przyjęty przez Radę Ministrów projekt ustawy UC155 (druk sejmowy nr 3261), wdrażający unijny pakiet deregulacyjny Omnibus I (dyrektywa UE 2026/470), ogranicza krąg firm objętych obowiązkowym raportowaniem CSRD w Polsce aż o około 90 procent. Zarządy spółek zatrudniających poniżej 1000 pracowników zyskują realną szansę na uniknięcie wieluset­tysięcznych kosztów audytu, jednak na horyzoncie pozostaje twarda presja banków oraz korporacyjnych łańcuchów dostaw.

Dla dyrektorów finansowych (CFO), rad nadzorczych oraz zespołów compliance zamykających obecnie budżety na 2027 rok sytuacja wymaga szybkiej decyzji strategicznej. Rządowe przepisy z jednej strony zdejmują z większości średnich i dużych przedsiębiorstw przymus ustawowej sprawozdawczości ESRS oraz widmo sankcji za brak atestacji – o których pisaliśmy w analizie atestacji raportów CSRD i uprawnień biegłych rewidentów. Z drugiej jednak strony, wycofanie się z gromadzenia danych emisyjnych i energetycznych może w 2027 roku zablokować dostęp do tańszego finansowania bankowego lub wykluczyć dostawcę z przetargów międzynarodowych grup kapitałowych.

Rewolucja w progach CSRD: projekt UC155 i 1,9 mld zł przychodu

Kluczową zmianą wynikającą z przyjętego przez rząd 20 października 2026 roku projektu nowelizacji ustawy o rachunkowości (nr wykazu prac UC155, druk sejmowy 3261) jest podniesienie i zaostrzenie kryteriów wejścia do reżimu obowiązkowego raportowania ESG. Od lat obrotowych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 roku pełnym obowiązkiem CSRD objęte zostaną wyłącznie największe przedsiębiorstwa oraz grupy kapitałowe spełniające łącznie oba poniższe warunki:

  • Zatrudnienie powyżej 1000 pracowników średniorocznie (w przeliczeniu na pełne etaty);
  • Przychody netto ze sprzedaży powyżej 450 mln euro, co w polskich realiach projektu krajowego odpowiada progowi około 1,9 mld zł.

Według szacunków Ministerstwa Finansów oraz Polskiej Izby Biegłych Rewidentów (PIBR) oznacza to wyłączenie z ustawowego przymusu około 90 proc. podmiotów, które jeszcze dwa lata temu przygotowywały się do obowiązkowego raportowania w standardach ESRS. Poza zakresem dyrektywy znajdą się m.in. mniejsze spółki notowane na GPW oraz klasyczne duże firmy przemysłowe i usługowe zatrudniające od 250 do 999 osób. Co więcej, w ślad za pakietem Omnibus I utrzymano atestację raportów na poziomie ograniczonej pewności (limited assurance), rezygnując z kosztownego przejścia na tzw. wystarczającą pewność audytorską.

Ustawa z 27 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 333): furtka dla zarządów już za lata 2025–2026

Ustawodawca zabezpieczył również firmy z tzw. pierwszej fali raportowania przed koniecznością ponoszenia zbędnych wydatków w okresie przejściowym. Obowiązująca od marca 2026 roku nowelizacja ustawy o rachunkowości z 27 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 333) wprowadziła możliwość dobrowolnego odstąpienia od obowiązkowej sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju za lata obrotowe 2025 i 2026 dla tych podmiotów, które nie mieszczą się w nowych, podniesionych progach unijnych. Decyzja wymaga jednak formalnej uchwały zarządu oraz weryfikacji w ramach sprawozdania z działalności.

Równolegle pakiet Omnibus I radykalnie przesunął i zawęził dyrektywę o należytej staranności CSDDD, której pierwotne rygory analizowaliśmy w materiale o odpowiedzialności zarządów za łańcuchy dostaw w ramach CSDDD. Zgodnie z nową konstrukcją próg dla CSDDD podniesiono do podmiotów zatrudniających powyżej 5000 pracowników przy obrotach powyżej 1,5 mld euro, a termin faktycznego stosowania przesunięto na lipiec 2029 roku (z ograniczeniem maksymalnych kar do 3 proc. światowego obrotu).

METRYKA RYNKOWA & ESG

📊 Nowe progi Omnibus I / UC155 i skala redukcji w Polsce

> 1000 etatów
Nowy próg średniorocznego zatrudnienia wymagany łącznie z przychodem powyżej 450 mln EUR (~1,9 mld zł) od 2027 r.
ok. 90% firm
Skala redukcji podmiotów wyłączonych z przymusowego raportowania CSRD w Polsce według szacunków MF i PIBR.
5000 / 1,5 mld €
Nowe progi dla dyrektywy CSDDD (stosowanie od lipca 2029 r., górny pułap kar ograniczony do 3% światowego obrotu).

Pułapka Scope 3, standard VSME i presja banków

Zwolnienie ustawowe nie oznacza jednak pełnej wolności od pytań o ślad węglowy i zużycie energii. Największe korporacje przekraczające próg 1000 pracowników i 1,9 mld zł obrotu nadal będą musiały raportować emisje w swoim łańcuchu wartości (Scope 3), a banki działające w oparciu o wytyczne Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA) wciąż kalkulują ryzyko transformacyjne kredytobiorców. Jak wskazywaliśmy w analizie wpływu scoringu ESG na marże kredytowe przedsiębiorstw, brak ustandaryzowanych danych środowiskowych może bezpośrednio podnosić koszt finansowania dłużnego.

Odpowiedzią na nadmierną biurokrację ma być tzw. value chain cap – wprowadzony w dyrektywie Omnibus I oraz projekcie UC155 mechanizm chroniący mniejsze firmy przed dowolnymi ankietami ze strony wielkich odbiorców. Rolę wspólnego języka między MŚP a korporacjami przejmuje dobrowolny standard VSME (Voluntary Standard for SMEs) opracowany przez EFRAG, nad którego praktycznym wdrażaniem w Europie pracują dziś liderzy rynku – w tym polskie grupy handlowe obecne w europejskich ciałach doradczych, o czym pisał m.in. Kurier365.pl w kontekście udziału polskich ekspertów w komitecie EFRAG.

13 MARCA 2026

Publikacja ustawy epizodycznej (Dz.U. 2026 poz. 333)

Wejście w życie ustawy z 27 lutego 2026 r. otwierającej firmom poza nowymi progami możliwość odstąpienia od raportowania CSRD za lata 2025–2026.

20 PAŹDZIERNIKA 2026

Przyjęcie projektu UC155 przez Radę Ministrów

Skierowanie do Sejmu druku nr 3261 wdrażającego merytoryczne progi pakietu Omnibus I (1000 pracowników i ok. 1,9 mld zł przychodów) oraz ochronę MŚP w łańcuchu dostaw.

1 STYCZNIA 2027

Docelowe wejście w życie nowych progów CSRD w Polsce

Start nowego reżimu sprawozdawczego dla największych grup kapitałowych oraz konsolidacja dobrowolnego standardu VSME w relacjach z bankami i koncernami.

LIPIEC 2029

Rozpoczęcie stosowania zrewidowanej dyrektywy CSDDD

Objęcie rygorem należytej staranności największych koncernów (>5000 pracowników i >1,5 mld EUR obrotu) po implementacji krajowej do lata 2028 r.

Rekomendacje dla zarządów i CFO na koniec 2026 roku

Spółki zatrudniające od 250 do 999 pracowników powinny przed zamknięciem ksiąg za 2026 rok przeprowadzić szybki przegląd umów kredytowych oraz wymogów kluczowych odbiorców B2B. Jeśli kontrakt nie wymusza pełnego raportu zgodnego z ESRS, zarząd może skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w Dz.U. 2026 poz. 333 i przekierować budżet audytorski na wdrożenie znacznie lżejszego standardu VSME – koncentrującego się na twardych danych o zużyciu energii, miksie paliwowym oraz podstawowych wskaźnikach pracowniczych.

RESORT • PROJEKTODAWCA UC155

Ministerstwo Finansów

Autor nowelizacji ustawy o rachunkowości (druk sejmowy nr 3261), szacujący redukcję podmiotów objętych przymusowym CSRD w Polsce o ok. 90 proc.

ORGAN DORADCZY UE • STANDARDY ESG

EFRAG

Europejska Grupa Doradcza ds. Sprawozdawczości Finansowej odpowiedzialna za rewizję standardów ESRS oraz promocję dobrowolnego standardu VSME dla MŚP.

SAMORZĄD ZAWODOWY • ATESTACJA

Polska Izba Biegłych Rewidentów (PIBR)

Organizacja nadzorująca standardy weryfikacji raportów ESG, realizowanej w zrewidowanym reżimie na poziomie ograniczonej pewności (limited assurance).

Standard Weryfikacji Redakcyjnej BiznesCiti.com

Zespół Analityczny BiznesCiti.com

Materiał opracowany i zweryfikowany w oparciu o oficjalne komunikaty KNF, raporty giełdowe ESPI, dane GUS/NBP oraz depesze agencyjne ISBnews. Masz komentarz ekspercki lub komunikat ze spółki?

Kontakt z redakcją →
PULS RYNKU BIZNESCITI Aktualizacja: 19.11.2026 21:30

Monitor Instytucjonalny i Giełdowy

Własne depesze faktograficzne BiznesCiti.com na bazie komunikatów KNF, raportów ESPI / PAP Biznes, ocen Moody's, S&P Global i Fitch, decyzji Fed, EBC, MFW oraz analiz Financial Times, Bloomberg i The Economist.

Moody's Ratings
19.11 19:45

Agencja Moody's obniżyła perspektywę ratingu dla Catholic Health, wskazując na zacieśniającą się sytuację gotówkową i wyzwania finansowe. Decyzja odzwierciedla rosnące ryzyko.

PAP Biznes / ESPI
18.11 23:20

HONEY PAYMENT GROUP SA (26/2026) Nałożenie na emitenta kary pieniężnej lub innego środka dyscyplinującego przez Organizatora Alternatywnego Systemu lub nałożeniu sankcji…

Wall Street Journal
19.11 19:01

Główne indeksy giełdowe w USA, w tym Dow Jones, odnotowały spadki, co zbiegło się z rozpoczęciem handlu akcjami Anthropic, firmy z sektora AI.